Явм-ул-фасл
Явм-ул-фасл (арабӣ: یَوْمُ الْفَصْل ба маънои рӯзи ҷудоӣ ё рӯзи доварӣ) яке аз номҳои рӯзи қиёмат дар Қуръон аст.[1] Муфассирон ин унвонро ба ҷудоии ҳақ аз ботил ва ҷудо шудани одамон бар асоси боварҳо ва аъмолашон дар рӯзи қиёмат нисбат додаанд.[2] Ин истилоҳ дар оёти мухталифи Қуръон дар заминаи ҳушдор ба мункирон ва такзибкунандагон ба кор рафтааст.[3] Ҳамчунин дар баъзе оёт, «явм-ул-фасл» ба унвони рӯзи гирд омадани одамон[4] ва доварии ниҳоӣ муаррифӣ шудааст; рӯзе, ки дар он имкони ёрирасонӣ миёни одамҳо вуҷуд надорад, магар барои касоне, ки машмули раҳмати Илоҳӣ шаванд.[5]
Аллома Таботабоӣ бо истинод ба ояти 17 сураи Ҳаҷ явм-ул-фаслро рӯзи ҷудоии ниҳоӣ миёни ҳаққу ботил ва миёни некӯкорону бадкорон дониста ва оёте чун «وَامْتَازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ (Вамтозу-л-явма айюҳа-л-муҷримун)»-ро[6] таъйидкунандаи ин тафсир муаррифӣ кардааст.[7] Аллома Маҷлисӣ низ ин рӯзро замони доварии Илоҳӣ ва подошу кайфи аъмоли одамон донистааст.[8] Дар Тафсири намуна низ явм-ул-фасл ба рӯзи доварӣ тафсир шуда, ки дар он ҳақиқати аъмол ошкор мешавад.[9]
Муртазо Мутаҳҳарӣ ин мафҳумро ба ду навъи ҷудоӣ тафсир мекунад: ҷудоии рӯҳ аз бадан ва ҷудоии одамон бар асоси ботин ва вижагиҳои ахлоқии онон. Ба назари ӯ, одамон дар дунё бар пояи муносибатҳои зоҳирӣ дар канори якдигар зиндагӣ мекунанд, аммо дар қиёмат бар асоси ҳақиқати дарунӣ ва аъмоли худ гурӯҳбандӣ мешаванд.[10]
Эзоҳ
- ↑ Сураи Соффот, ояти 21.
- ↑ Қурашии Бунобӣ, Қомӯси Қуръон, ҷ.5, саҳ.180.
- ↑ ниг.: сураи Соффот, ояти 21; сураи Мурсалот, ояти 38.
- ↑ сураи Набаъ, ояти 17.
- ↑ Сураи Духон, ояти 40.
- ↑ Сураи Ёсин, ояти 59.
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, маншуроти Исмоилиён, ҷ.17, саҳ.130.
- ↑ Маҷлисӣ, Биҳор-ул-анвор, ҷ.24, саҳ.205.
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, ҷ.19, саҳ.32.
- ↑ Мутаҳҳарӣ, Маҷмуаи осор, ҷ.28, саҳ.283.
Сарчашма
- Қурашии Бунобӣ, Алиакбар, Қомӯси Қуръон, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, 1371ҳ.ш.
- Макорими Шерозӣ, Носир, Тафсири намуна, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, 1354 - 1387ҳ.ш.
- Маҷлисӣ, Муҳаммадбоқир, Биҳор-ул-анвор, Муассисат-ул-Вафо, чопи дувум, 1403ҳ.қ.
- Мутаҳҳарӣ, Муртазо, Маҷмуаи осори устоди шаҳид Муртазо Мутаҳҳарӣ, Теҳрон, интишороти Садро, 1389ҳ.ш.
- Таботабоӣ, Сайид Муҳаммадҳусайн, ал-Мизон фи тафсир-ил-Қуръон, Бейрут, Муассисат-ул-аъломии ли-л-матбуот, 1390ҳ.қ.