Үндана:Таракаи маййит
| Бахше аз аҳкоми амалӣ ва фиқҳӣ |
|---|
 |
 | Ин мақола як навиштаи тавсифӣ дар бораи як мафҳуми фиқҳист ва наметавонад меъёре барои аъмоли динӣ бошад. Барои аъмоли динӣ ба манбаъҳои дигар муроҷиат намоед. |
Таркаи маййит (форсӣ: تَرَکهٔ میّت) ё мотараки маййит (форсӣ: ماتَرَک میت)[1] ба тамоми дороиҳо, амволи манқул ва ғайриманқул ва ҳуқуқи молии боқимонда аз шахси мутаваффо гуфта мешавад.[2] Тарака шомили чизҳое монанди талаби мутаваффо аз дигарон,[3] ҳаққи хиёр, хатти телефон[4] ва саҳми бурс[5] низ мегардад.
Бар асоси фиқҳи шиа, пеш аз тақсими ин дороиҳо миёни ворисон, бояд қарзҳои мутаваффо пардохт ва васиятҳои қонунии ӯ иҷро шавад.[6] Бар асоси иҷмоъи фақиҳони шиа,[7] агар маййит қарз ё ҳаққи дигаре надошта бошад, дороии ӯ бедиранг пас аз марг ба ворисон интиқол меёбад.[8]
Дар мавриди моликияти ворисон бар тарка пеш аз пардохти қарзҳо, миёни фақиҳон ихтилофи назар вуҷуд дорад; баъзе аз фақиҳон муътақиданд ворисон то пеш аз пардохти қарзҳо ва ҳуқуқ, молики тарка ҳисобида намешаванд.[9] Иддае аз уламои шиа бар ин боваранд, ки агар қарзҳои мутаваффо камтар аз кулли дороии ӯ бошад, ворисон молики тарка хоҳанд буд[10] ва гурӯҳи дигар бар ин боваранд, ки ворисон аз ҳамон лаҳзаи марги маййит, ҳатто пеш аз пардохти қарзҳо, молики тарка ҳастанд.[11]
Аз тарка дар абвоби мухталифи фиқҳ аз ҷумла ҳаҷр,[12] закоти фитра,[13] васият[14] ва мерос[15] сухан гуфта шудааст.
Эзоҳ
- ↑ Муассисаи Доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, Фарҳанги фиқҳ, ҷ.6, саҳ.397.
- ↑ Муғния, ал-Фиқҳ ало мазоҳиб-ил-хамса, саҳ.493.
- ↑ Имом Хумайнӣ, Ҳошия бар рисолаи ирси Мулло Ҳошими Хуросонӣ, саҳ.24.
- ↑ «انتقال سیم کارت متوفی», сойти Додсу.
- ↑ «با سهام افراد فوت شده چه کنیم؟», сойти хабарии Асри Эрон.
- ↑ Муассисаи Доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, Фарҳанги фиқҳ, ҷ.2, саҳ.453; Қиблаи Хуӣ, Ирс, саҳ.22.
- ↑ Ҳусайнии Омилӣ, Мифтоҳ-ул-карома, ҷ.8, саҳ.89.
- ↑ Ҳусайнии Омилӣ, Мифтоҳ-ул-карома, ҷ.8, саҳ.89; Оштиёнӣ, Китоб-ул-қазо, ҷ.1, саҳ.574.
- ↑ Муҳаққиқи Ардабилӣ, Зубдат-ул-баён, саҳ.649.
- ↑ Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Шароиъ-ул-ислом, ҷ.4, саҳ.816; Мирзои Қумӣ, Ҷомеъ-уш-шитот, ҷ.2, саҳ.595.
- ↑ Шайхи Тӯсӣ, ал-Хилоф, ҷ.2, саҳ.144; Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, ҷ.26, саҳ.84 - 85.
- ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, ҷ.26, саҳ.85; Мирзои Қумӣ, Ҷомеъ-уш-шитот, ҷ.2, саҳ.595.
- ↑ Шайхи Тӯсӣ, ал-Хилоф, ҷ.2, саҳ.144.
- ↑ Шайхи Ансорӣ, ал-Васоё ва-л-маворис, саҳ.201.
- ↑ Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Шароиъ-ул-ислом, ҷ.4, саҳ.816; Муғния, ал-Фиқҳ ало мазоҳиб-ил-хамса, саҳ.496.
Сарчашма
- Имом Хумайнӣ, Сайид Руҳуллоҳ, Таҳрир-ул-васила, Наҷаф, Дор ул-кутуб-ил-илмия, 1390ҳ.қ.
- Имом Хумайнӣ, Сайид Руҳуллоҳ, Ҳошия бар рисолаи ирси Мулло Ҳошими Хуросонӣ, Теҳрон, Муассисаи танзим ва нашри осори Имом Хумайнӣ, 1385ҳ.ш.
- Қиблаи Хуӣ, Халил, Ирс, Теҳрон, интишороти Самт, 1381ҳ.ш.
- Мирзои Қумӣ, Абулқосим ибни Ҳасан, Ҷомеъ-уш-шитот, Теҳрон, Маншуроти шаракат-ур-Ризвон, бетаърих.
- Муассисаи доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, Фарҳанги фиқҳ, таҳти ишрофи Сайид Маҳмуди Ҳошимӣ Шоҳрудӣ, Теҳрон, Муассисаи доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, 1387ҳ.ш.
- Муғния, Муҳаммадҷавод, ал-Фиқҳ ало мазоҳиб-ил-хамса, Теҳрон, Муассисаи ас-Содиқ, 1374ҳ.ш.
- Муҳаққиқи Ардабилӣ, Аҳмад, Зубдат-ул-баён фи аҳком-ил-Қуръон, Теҳрон, ал-Мактабат-ул-муртазавия ли эҳё-ил-осор-ил-ҷаъфария, бетаърих.
- Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Ҷаъфар ибни Ҳасан, Шароиъ-ул-ислом фи масоил-ил-ҳаром ва-л-ҳалол, Теҳрон, Интишороти Истиқлол, 1409ҳ.қ.
- Наҷафӣ, Муҳаммадҳасан, Ҷавоҳир-ул-калом фи шарҳи шароиъ-ил-ислом, Теҳрон, Дор ул-кутуб-ил-илмия, 1394ҳ.қ.
- Оштиёнӣ, Муҳаммадҳасан ибни Ҷаъфар, Китоб-ул-қазо, Теҳрон, интишороти Зуҳайр Конгресси Аллома Оштиёнӣ, 1425ҳ.қ.
- Ҳусайнии Омилӣ, Сайид Муҳаммадҷавод, Мифтоҳ-ул-карома фи шарҳи қавоид-ил-Аллома, Бейрут, Муассисаи Оли-л-Байт, бетаърих.
- Шайхи Ансорӣ, Муртазо, ал-Васоё ва-л-маворис, Қум, ал-Муътамар-ул-олами бимуносабат-из-зикро-л-миавият-ис-сония, ли милод аш-Шайх ал-Ансорӣ, 1415ҳ.қ.
- Шайхи Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, ал-Хилоф, Қум, Муассисаи ан-Нашр-ул-исломӣ, 1409ҳ.қ.
- «انتقال سیم کارت متوفی» (Интиқоли симкартаи мутаваффо), Сайти Додсу, санаи дарҷи матлаб: 17 сентябри 2025, санаи боздид: 21 сентябри 2026.
- «با سهام افراد فوت شده چه کنیم؟» (Бо саҳми афроди фавтшуда чӣ кунем?), Сайти хабарии Асри Эрон, санаи дарҷи матлаб: 10 сентябри 2021, санаи боздид: 21 сентябри 2026.