Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Феҳристи ҷангҳои Исроил алайҳи мусалмонон

Аз wikishia

Феҳристи ҷангҳои Исроил алайҳи мусалмонон (форсӣ: فهرست جنگ‌های اسرائیل علیه مسلمانان) ба ҷангҳои Исроил бо кишварҳои исломӣ аз замони ишғоли Фаластин ва эъломи мавҷудияти Исроил аз соли 1948м то соли 2023м ишора мекунад. Режими саҳюнистии Исроил борҳо бо фаластиниён ва кишварҳои исломии ҳамсоя монанди Миср, Сурия ва Лубнон ҷанг кардааст, ки боиси кушта ва муҳоҷир шудани шумораи зиёде аз мусалмонон шудааст.

Ҷангҳои Исроил бо арабҳо

Исроил бо кишварҳои мусалмони ҳамсояи Фаластин, чаҳор бор ҷанг кардааст, ки иборатанд аз:

№ Номи ҷанг Тарафҳои ҷанг Замони рух додан Шумораи кушташудаҳо Натиҷа
Оғоз Анҷом
1 Ҷанги аввал (ҷанги соли 1948 ва Ҷанги накбат[1]) Исроил бо панҷ кишвари Миср, Лубнон, Сурия, Урдун ва Ироқ[2] 15 май 1948м[3] 24 феврал 1949м[4] 15,000 нафар[5] Дар ин ҷанг 6,000 км2 аз заминҳои Фаластин ба ишғоли Исроил даромад. Шумораи оворагони фаластинӣ: 500,000 то 900,000 нафар[6]
2 Ҷанги дуюм (Бӯҳрони Суэс[7]) Исроил ва Миср[8] 29 октябр 1956м[9] ... ... Дар ин ҷанг Навори Ғазза, саҳрои Сино ва канали Суэс ишғол шуданд.[10]
3 Ҷанги сеюм (Ҷанги шашрӯза ё Ҷанги июн[11]) Исроил ва чор кишвари арабӣ: Миср, Сурия, Урдун ва Ироқ[12] 5 июн 1967м[13] 10 июн 1967м[14] 10,000 мисрӣ, 6,094 урдунӣ, 1,000 суриягӣ[15] Дар пайи ин ҷанг, қисмати шарқии Байтулмуқаддас, Навори Ғазза, саҳрои Сино, соҳили ғарбии Урдун, шаҳри Қунайтара ва баландиҳои Ҷавлон дар Сурия ба ишғоли Исроил даромаданд.[16] 430,000 нафар аз аҳолии 1,400,000-нафара овора шуданд.[17]
4 Ҷанги чорум (Ҷанги октябр, Ҷанги Рамазон[18] ва Ҷанги Юм-Кипур[19]) Исроил бо Сурия ва Миср[20] 6 октябр 1973м[21] 26 октябр 1973м[22] 5,000 мисрӣ ва 3,000 суриягӣ[23] Натиҷаи ин ҷанг: озодсозии шаҳри Қунайтара, қисматҳое аз баландиҳои Ҷавлон ва саҳрои Сино аз ишғоли Исроил.[24]

Ҳамлаҳои Исроил ба Навори Ғазза

Аз замони ишғоли Фаластин, Исроил чандин бор ба Навори Ғазза ҳамла кардааст, ки бархе аз онҳо чунинанд:

№ Номи амалиёт Замони рух додан Кушташудагони аҳолии Ғазза Шарҳ
Оғоз Анҷом
1 Сурби гудохта / Маъракаи Фурқон 27 декабри 2008м 17 январи 2009м 1,419 нафар Исроилиҳо дар ин ҷанги 22-рӯза аввал аз ҳаво Ғаззаро бомбаборон карданд ва баъдан бо ҳамлаи заминӣ, нерӯҳои артиш вориди Навори Ғазза шуданд. Ҷанг бо оташбаси якҷонибаи Исроил поён ёфт.[25]
2 Бозгашти пежвок 9 марти 2012м 14 марти 2012м 23 нафар Ин ҷанг бо эълони оташбас ба анҷом расид.[26]
3 Сутуни абр / Ҳиҷрот-ус-сиҷҷил 12 ноябри 2012м 21 ноябри 2012м 105 нафар[27] Ин ҷанг бо эълони оташбас аз ҷониби ҳарду тараф ба поён расид.[28]
4 Сахраи сахт / Ҷанги 51-рӯза 8 июли 2014м 26 августи 2014м 2,100 нафар Дар пайи рабуда шудани се навҷавони исроилӣ аз сӯи нерӯҳои Ҳамос, Исроил ҳамлаи ҳамаҷонибаро ба сӯи Ғазза оғоз кард.[29]
5 — марти 2018м — 170 нафар Гурӯҳе аз аҳолии Ғазза дар марз бо Исроил тазоҳурот карданд, ки бо ҳамлаи мустақими сарбозони исроилӣ рӯбарӯ шуданд.[30]
6 — 11 май 2021м[31] 22 май 2021м[32] 248 нафар[33] Дар пайи партоби ракета аз ҷониби Ҳамос дар муқобила бо ихроҷи мусалмонон аз Масҷид-ул-Ақсо аз сӯи Исроил, артиши Исроил бо ҳамлаи ҳавоӣ ба Ғазза Ҳамосро саркӯб кард. Ин набард 11 рӯз идома ёфт.[34]
7 — 5 август 2022м[35] 7 август 2022м[36] 44 нафар[37] Дар пайи террори яке аз фармондеҳони Ҳамос аз сӯи Исроил, ҷанги серӯза миёни Ҳамос ва Исроил сар зад.[38]
8 Шамшерҳои оҳанин 7 октябри 2023[39] Оташбас дар 19 январи 2025 Беш аз 47 ҳазор то 18 январи 2025[40] Ин амалиёт пас аз амалиёти Ҳамас бо номи Тӯфони ал-Ақсо рух дод.[41]

Ҳамлаҳои Исроил ба Лубнон

Исроил якчанд бор ба Лубнон, ки ҳамсарҳад бо Фаластин ва ҷойгоҳи урдугоҳҳои паноҳандагон аст, ҳамла кардааст. Барои намуна, аз соли 1978 то 1996 Исроил панҷ бор ба Лубнон ҳамла кардааст.[42] Баъзе аз ин ҳамлаҳо чунанд:

№ Номи амалиёт Замони рух додан Шумори қурбониҳо Шарҳ
Оғоз Анҷом
1 Амалиёти Литонӣ 15 марти 1978 1,168 нафар (лубнонӣ ва фаластӣ)[43] Аввалин ҳамлаи Исроил ба Лубнон, ки пас аз он қисмҳое аз ҷануби Лубнон таҳти ишғоли Исроил қарор гирифт ва 220 ҳазор лубнонӣ ва 65 ҳазор фаластӣ оварa шуданд.[44]
2 Амалиёти Саламати Ҷалил 6 июни 1982 19 ҳазор нафар[45] Исроил дар 15 сентябр қисми ғарбии Байрутро ишғол кард ва ба ҳузури мусаллаҳонаи Созмони озодибахши Фаластин дар Лубнон хотима дод. 15 ҳазор нафар низ оварa шуданд.[46]

Қатли ом дар Сабро ва Шатило (дар 16 сентябр) дар ин ҷанг[47] рух дод, ки дар он беш аз 3,000 фаластиние, ки дар ин ду урдугоҳ зиндагӣ мекарданд, кушта шуданд.[48]

3 Амалиёти ҳисобрасӣ 25 июли 1993 31 июл 132 нафар Дар ҷанги ҳафтрӯза, беш аз 10 ҳазор хонаи истиқоматӣ дар 120 деҳа вайрон шуд ва 300 ҳазор нафар оварa шуданд.[49]
4 Амалиёти Хӯшаҳои хашм 11 апрели 1996 26 апрел 175[50] ё 200[51] нафар Қатли ом дар Қоно дар ин ҷанги шонздаҳрӯза рух дод, ки дар он беш аз 106 зану кӯдак кушта шуданд.[52]
5 Ҷанг 33-рӯз 12 июли 2006 14 август 1000[53] то 1200 нафар[54] Ҷанг миёни Исроил ва Ҳизбуллоҳи Лубнон, ки дар он бештар аз як миллион одам овора шуданд.[55]
6 Ҳамлаи Исроил ба Лубнон (2024) 24 сентябри 2024 27 ноябри 2024[56] Бештар аз 1500 нафар то 29 сентябри 2024[57] Дар ин ҳамла Сайид Ҳасан Насруллоҳ дабири кулли Ҳизбуллоҳи Лубнон ба шаҳодат расид.[58]

Ҳамлаи Исроил ба Эрон

Исроил дар бомдоди 13 июни соли 2025 бо даъвои пешгирӣ аз дастёбии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ[59] ва бо ҳадафи нобудии барномаи ҳастаии Эрон[60] ба шаҳрҳои гуногуни Эрон ҳамлаи ҳавоӣ кард. Дар ин ҳамлаҳо, 1100 нафар кушта[61] ва беш аз 5700 захмӣ[62] шуданд. Бар асоси гузоришҳо дар миёни куштаҳо, 126 нафар, зан ва 41 нафар кӯдак буданд.[63] Чанд тан аз фармондеҳони аршади низомии Эрон ҳамчун Муҳаммад Боқирӣ (Муҳаммад Боқирӣ), раиси ситоди кулли нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, Ҳусайн Саломӣ, фармондеҳи Сипоҳи посдорон, Амиралӣ Ҳоҷизода, фармондеҳи нерӯи ҳавофазои Сипоҳ, ва шуморе аз донишмандони ҳастаӣ монанди Фаридун Аббосӣ ва Муҳаммадмаҳдии Теҳрончӣ низ ба шаҳодат расиданд.[64] Эрон дар посух ба ҳамлаҳои Исроил, Амалиёти ваъдаи содиқ 3-ро бо партоби садҳо мушаку паҳбод ба сарзаминҳои ишғолӣ анҷом дод.

Ҷанги Амрико ва Исроил бо Эрон

Дар 28 феврали соли 2026/10 рамазони 1447 режими саҳюнистӣ ва Амрико ҳамлаҳои мушакӣ бо ҳадафи тағйири низоми сиёсии Эрон ба минтақаҳое аз Теҳрон ва дигар нуқоти кишвар анҷом доданд. Дар ин ҳамлаҳо Сайид Алии Хоманаӣ раҳбари вақти Эрон ва ҳамчунин Сайид Абдурраҳим Мусавӣ, Муҳаммад Покпур, Алии Шамхонӣ ва Азиз Насирзода аз фармондеҳони низомии Эрон шаҳид шуданд. Ҳамчунин дар ҳамлаи Амрико ба мактабе дар шаҳри Миноб 168 нафар шаҳид ва 95 тан захмӣ шуданд. Дар ҳамла ба киштии Денои Эрон, ки дар вазъияти ғайриамалиётӣ қарор дошт, низ 104 малавон шаҳид ва 32 тан захмӣ шуданд. Ҷумҳурии исломии Эрон дар вокуниш ба ин ҳамлаҳо, Амалиёти ваъдаи содиқ 4-ро алайҳи пойгоҳҳои Амрико дар кишварҳои Имороти Муттаҳидаи Арабӣ, Баҳрайн, Қатар, Урдун ва Арабистони Саудӣ ва низ сарзаминҳои ишғолӣ анҷом дод.[Ниёзманди манбаъ]

Ҳамлаи Исроил ба Қатар

Дар 9 сентябри соли 2025, Исроил бо номи рамзи "Иҷлоси оташин" ба дафтари марказии Ҳамос дар Давҳа, пойтахти Қатар, ҳамла кард. Ин ҳамла дар авҷи музокироти оташбас миёни Ҳамос ва Исроил ва бо ҳадафи террори роҳбарони аршади Ҳамос монанди Халил ал-Ҳайя, Зоҳир Ҷабборин, Муҳаммад Исмоил Дарвиш ва Холид Машъал анҷом шуд.[65][66] Тибқи гузоришҳо, дар ин ҳамла якчанд нафар кушта ва захмӣ шуданд, аммо мувофиқи эъломияи Ҳамос, роҳбарони аршади ин ҷунбиш аз ҳамла ҷони солим бадар бурдаанд.[66]

Ҷусторҳои вобаста

Нигорхона

Эзоҳ

  1. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  2. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.199; Каффош ва дигарон, Доират-ул-маорифи мусаввари таърихи Фаластин, 1392ҳ.ш., саҳ.187.
  3. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.199.
  4. ↑ Каффош ва дигарон, Доират-ул-маорифи мусаввари таърихи Фаластин, 1392ҳ.ш., саҳ.201.
  5. ↑ «تظاهرات مردم فلسطین به مناسبت روز نکبت», Хабаргузории Анатолӣ.
  6. ↑ Каффош ва дигарон, Доират-ул-маорифи мусаввари таърихи Фаластин, 1392ҳ.ш., саҳ.201; Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.202.
  7. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  8. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  9. ↑ Каффош ва дигарон, Доират-ул-маорифи мусаввари таърихи Фаластин, 1392ҳ.ш., саҳ.207.
  10. ↑ Каффош ва дигарон, Доират-ул-маорифи мусаввари таърихи Фаластин, 1392ҳ.ш., саҳ.208.
  11. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  12. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.212.
  13. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.209.
  14. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  15. ↑ Каффош ва дигарон, Доират-ул-маорифи мусаввари таърихи Фаластин, 1392ҳ.ш., саҳ.222.
  16. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.212; Sicherman and others «Israel», Encyclopaedia Britannica.
  17. ↑ Чомскӣ, Мусалласи сарнавиштсоз, 1369ҳ.ш., саҳ.125.
  18. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.214.
  19. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  20. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica; Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.216.
  21. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica; Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.216.
  22. ↑ «Arab-Israeli wars», Encyclopaedia Britannica.
  23. ↑ Торах, «جنگ سال ۱۹۷۳م یوم کیپور», Сомонаи Ҷанговарон.
  24. ↑ Сафотоҷ, Моҷарои Фаластин ва Исроил, 1381ҳ.ш., саҳ.220.
  25. ↑ «هشتمین سالگرد عملیات «سُرب گداخته» علیه غزه؛ 83% قربانی‌ها «غیرنظامی» بودند», Хабаргузории Форс.
  26. ↑ «اسرائیل و فلسطینیان در غزه آتش بس برقرار کردند», Хабаргузории ВВС.
  27. ↑ «The total numbers of victims of the Israeli offensive on the Gaza Strip» pchrgaza.
  28. ↑ «چگونگی آغاز، اهداف و دستاوردهای مقاومت در 3 جنگ علیه غزه», Хабаргузории Форс.
  29. ↑ Аризии Мейбудӣ, Ҷанги 2014 ва боздорандагии Исроил, саҳ.53; «مروری بر نزدیک به دو دهه مناقشات اسرائیل و حماس از زمان عقب‌نشینی اسرائیل از غزه», Радио Фардо.
  30. ↑ «مروری بر نزدیک به دو دهه مناقشات اسرائیل و حماس از زمان عقب‌نشینی اسرائیل از غزه», Радио Фардо.
  31. ↑ «Gaza attacks: Fear, finality, and farewells as bombs rained down», Al Jazeera.
  32. ↑ «Gaza attacks: Fear, finality, and farewells as bombs rained down», Al Jazeera.
  33. ↑ «Gaza attacks: Fear, finality, and farewells as bombs rained down», Al Jazeera.
  34. ↑ «مروری بر نزدیک به دو دهه مناقشات اسرائیل و حماس از زمان عقب‌نشینی اسرائیل از غزه», Радио Фардо.
  35. ↑ «Israel-Gaza: Palestinian girl dies from wounds sustained in bombing», Middle East Eye.
  36. ↑ «Israel-Gaza: Palestinian girl dies from wounds sustained in bombing», Middle East Eye.
  37. ↑ «Israel-Gaza: Palestinian girl dies from wounds sustained in bombing», Middle East Eye.
  38. ↑ «مروری بر نزدیک به دو دهه مناقشات اسرائیل و حماس از زمان عقب‌نشینی اسرائیل از غزه», Радио Фардо.
  39. ↑ «Исроил беш аз 305 ҳазор хонаро дар Ғазза нобуд кард», Хабаргузории ал-Ҷазира.
  40. ↑ «حملات ۱۵ ماهه اسرائیل به غزه: کشته شدن ۴۷ هزار فلسطینی و ویرانی زیرساخت‌ها», Хабаргузории Анатолӣ.
  41. ↑ «مروری بر نزدیک به دو دهه مناقشات اسرائیل و حماس از زمان عقب‌نشینی اسرائیل از غزه», Радио Фардо.
  42. ↑ «از عملیات سلامت الجلیل و شکل‌گیری حزب‌الله تا خوشه‌های خشم», Хабаргузории Тасним.
  43. ↑ «از عملیات سلامت الجلیل و شکل‌گیری حزب‌الله تا خوشه‌های خشم», Хабаргузории Тасним.
  44. ↑ «از عملیات سلامت الجلیل و شکل‌گیری حزب‌الله تا خوشه‌های خشم», Хабаргузории Тасним.
  45. ↑ «از عملیات سلامت الجلیل و شکل‌گیری حزب‌الله تا خوشه‌های خشم», Хабаргузории Тасним.
  46. ↑ «از عملیات سلامت الجلیل و شکل‌گیری حزب‌الله تا خوشه‌های خشم», Хабаргузории Тасним.
  47. ↑ «Timeline: At war for decades, Lebanon and Israel edge towards a rare deal», Middle East Monitor.
  48. ↑ «چهل سال از کشتار صبرا و شتیلا گذشت», Хабаргузории Анатолӣ; «سالروز قتل عام صبرا و شتیلا؛ مروری بر جنایات رژیم صهیونسیتی علیه فلسطینیان», Хабаргузории Мизон.
  49. ↑ «از عملیات سلامت الجلیل و شکل‌گیری حزب‌الله تا خوشه‌های خشم», Хабаргузории Тасним.
  50. ↑ «مجزرة قانا», Хабаргузории ал-Ҷазира.
  51. ↑ «Timeline: At war for decades, Lebanon and Israel edge towards a rare deal», Middle East Monitor.
  52. ↑ «مجزرة قانا», Хабаргузории ал-Ҷазира.
  53. ↑ «Arab-Israeli wars», Энсиклопедия Британия.
  54. ↑ «Timeline: At war for decades, Lebanon and Israel edge towards a rare deal», Middle East Monitor.
  55. ↑ «Arab-Israeli wars», Энсиклопедия Британия.
  56. ↑ «آغاز رسمی آتش‌بس لبنان: ایران استقبال کرد، اسرائیل نسبت به بازگشت زودهنگام ساکنان هشدار داد», хабаргузории EuroNews.
  57. ↑ «آمار جنگ لبنان و اسرائیل به‌صورت لحظه‌ای | تا این لحظه 1540 نفر کشته شدند»
  58. ↑ «شهادة الأمين العام لحزب الله سماحة السيد حسن نصرالله», сайти ал-Манор.
  59. ↑ «جزییات ۵ موج عملیات موشکی ایران علیه اسراییل از شب گذشته تاکنون + تصاویر», Нурнюс
  60. ↑ «اکسیوس: اسرائيل از آمریکا درخواست کرد به حملات علیه ایران بپیوندد», Евронюс
  61. ↑ «آمار شهدای تجاوز رژیم صهیونیستی به مرز ۱۱۰۰ نفر رسید», Хабаргузории Машриқ; «آسیب ۷ بیمارستان و جراحت ۵۷۵۰ نفر در حمله رژیم صهیونی», Хабаргузории Меҳр
  62. ↑ «آسیب ۷ بیمارستان و جراحت ۵۷۵۰ نفر در حمله رژیم صهیونی», Хабаргузории Меҳр
  63. ↑ «آمار شهدای تجاوز رژیم صهیونیستی به مرز ۱۱۰۰ نفر رسید», Хабаргузории Машриқ
  64. ↑ «اسامی شهدای حمله تروریستی رژیم صهیونیستی», Хабаргузории Ҷумҳурии исломӣ
  65. ↑ «الهجوم الإسرائيلي على قطر.. استهداف للمفاوضات والوسيط» ، الجزیره. (дастрасӣ ба ин саҳифа бо хатои 400 ҳамроҳ буд)
  66. ↑ 66.0 66.1 «حماس تعلن نجاة وفد الحركة بالدوحة من محاولة اغتيال إسرائيلية»، الجزیره، 2025-09-09.

Сарчашма