Jump to content

Үндана:Собб-ун-набӣ

Иловаи пайвандҳо
Аз wikishia
Фуруи дин
Бахше аз аҳкоми амалӣ ва фиқҳӣ
هیچ
Намоз
Дигар ибодатҳо
Аҳкоми таҳорат
Аҳкоми маданӣ
Аҳкоми хонавода
Аҳкоми қазоӣ
Аҳкоми иқтисодӣ
Уқуд
Муҳаррамот
Аҳкоми вобаста
Аҳкоми дигар


Соббу-н-набӣ , ба маънои таҳқиркунанда ё дашномдиҳанда ба Паёмбари Ислом (с) , аз маворифи фиқҳӣ аст, ки дар фиқҳ , ҳукми қатл барои он содир шудааст. Ин ҳукм аз аҳкоми мақбули фақиҳони шиъа ва аҳли суннат аст, ки мустанади он ривоёти мустафиз ва иҷмоъ аст. фатвои Имом Хумайнӣ дар бораи қатли Салмони Рушдӣ аз масодиқи ин ҳукм аст.

Ба назари гурӯҳе аз фақиҳони шиъа, шахсе, ки таҳқир ё дашном ба Паёмбари Ислом (с)-ро бишнавад, бе ниёз ба иҷозати ҳокими шаръӣ метавонад таҳқиркунандаро ба қатл бирасонад. Фақиҳони шиъа дар мавориде монанди қасд надоштани таҳқиркунанда, тақия кардан ва ихтиёр надоштани ӯ, ҳукми соббу-н-набиро ҷорӣ намедонанд. Дар фиқҳи шиъа , сабби муқаддасоте монанди Худо , имомон ва Ҳазрати Фотима (с) , ҳукме баробар бо ҳукми сабби набӣ дорад.

Мафҳумшиносӣ ва ҷойгоҳ

Соббу-н-набӣ, фарде аст, ки ба Ҳазрати Муҳаммад (с) дашном медиҳад.[1] Бар асоси бархе пажӯҳишҳо, иборати сабби набӣ ба дашном додан ихтисос надорад, балки ҳар навъ иҳонат, бадгӯӣ, ва масхара кардани Паёмбар (с)-ро дар бар мегирад؛[2] чунон ки Муқаддаси Ардабилӣ , аз фақиҳони қарни даҳуми ҳиҷрии қамарӣ, таъобири сабб, шатм ва найл дар ривоётро ҳаммаънӣ дониста, ҳамаро шомили ҳар гуна иҳонат ба Паёмбар (с) мешуморад.[3] Дар муқобил, Ҳусайналӣ Мунтазирӣ , аз фақиҳони қарни чаҳордаҳуми ҳиҷрӣ, сабби набиро ба носозӣ ва фош додан маъно карда, онро шомили иҳонатҳои дигар намедонад.[4]

Дар бештари манофеи ҳадисӣ ва фиқҳии шиъиён, сабби набӣ дар бахши марбут ба ҳудуд ва дар идомаи масоили марбут ба ҳадди қазф омадааст؛[5] чунон ки аҳли суннат умуман онро зери масоили иртидод матраҳ карда, чунин шахсеро муртад медонанд.[6] Ҳамчунин дар моддаи 262 қонуни муҷозоти исломӣ дар Эрон ва табзараи он, ҳукми сабби набӣ баён шудааст.[7]

Ҳукми эъдоми Салмони Рушдӣ аз сӯйи Имом Хумайнӣ ба далели навиштани китоби Оёти шайтонӣ , мӯҷиби он шуд, ки муҷозоти исломии соббу-н-набӣ дар ҷаҳон матраҳ шавад.[8] Аз чолишҳои ҳукми соббу-н-набӣ ба мухолифати он бо озодии баён ،[9] суст нишон додани дин ва мазҳаб , ва дилзадагӣ мардум аз дин ишора шудааст.[10]

Ҳукми фиқҳӣ

Дашном додан ба Паёмбари Ислом (с), аз гуноҳони дорои ҳадди шаръӣ муаррифӣ шуда[11] ва афзун бар ҳурмат, фарди дашномдиҳанда ба қатл маҳкум шудааст.[12] Ин ҳукм аз аҳкоми мақбули шиъиён ва аҳли суннат аст.[13] Бо дашном додан ба Паёмбар (с), қатли дашномдиҳанда бар касоне, ки дашноми ӯро шунида бошанд, воҷиб аст.[14] Ба гуфтаи шаҳиди сони , аз фақиҳони қарни даҳуми ҳиҷрии қамарӣ, ин ҳукм ҳатто бо тавба кардани дашномдиҳанда бардошта намешавад.[15]

Мустанади ҳукми фиқҳӣ

Мабнои шаръии ҳукми сабби набӣ, ривоёти мустафиза баён шудааст.[16] ва иҷмоъ[17] гурӯҳе аз фақиҳони шиъа, унвони сабби набиро барои куштани саббкунанда кофӣ дониста, онро ба таҳаққуқи унвони дигар вобаста накардаанд،[18] вале бархе фақиҳон сабби набиро аз мавориди иртидод дониста, ҳукми қатли собби набиро аз масодиқи ҳукми иртидод медонанд؛[19] чунон ки Муқаддаси Ардабилӣ мӯътақид аст, вуҷуби эҳтиром ба Паёмбар (с) аз заруриёти дин аст ва собби набӣ ин ҳукми заруриро инкор карда ва муртад аст.[20]

Бархе пажӯҳишгарони ҳавзавӣ, сабби набиро ба манзалаи ҳамла ба ислом ва мазҳаб қаламдод карда, вуҷуби қатли собби набиро ба ҷиҳати дифоъ аз дин ва мазҳаб лозим донистаанд.[21]

Чӣ гуна иҷрои ҳукм ва истисноиёт

Ба гузориши Соҳиби Ҷавоҳир, назари машҳур дар фиқҳи шиъа ин аст, ки иҷрои ҳукми соббу-н-набӣ, ниёз ба иҷозати имом ё ҳокими шаръ надорад ва ҳар фарде, ки сабби набиро бишнавад, метавонад гӯяндаи онро ба қатл бирасонад.[22] Аммо Шайхи Муфид иҷрои ин ҳукмро аз ихтиёроти ҳокими исломӣ медонад.[23]

Ҳамчунин гуфта шуда, ки қатли собби набӣ танҳо бар касе воҷиб аст, ки аз ҷон, мол ва обрӯи худ эмин бошад.[24] Бо ин ҳол Муқаддаси Ардабилӣ мӯътақид аст, ҳатто дар сурате, ки шахс амнияти ҷонӣ, молӣ ё обрӯӣ надошта бошад, боз ҳам метавонад ба куштани собби набӣ иқдом кунад.[25]

Дар мавориди зер, бархе аз фақиҳон, иҷрои ҳукми қатли собби набиро напазируфтаанд:

  • қасд надоштани дашномдиҳанда؛[26]
  • сабб дар ҳолати ғазаб-и шадид؛[27]
  • надоштани ихтиёр؛[28]
  • ҳолати тақия ва икроҳ؛[29]
  • ҷаҳл.[30]

Мавориде аз сабби набӣ ва вокунишҳо ба он

Бино ба ривояте, ки Имом Муҳаммад Боқир (а) аз Паёмбар (с) нақл карда, Паёмбар (с) фармони қатли марде аз қабилаи Ҳазилро дод, ки ӯро сабб мекард, ва бархе асҳоб ин корро анҷом доданд.[31] Афзун бар ин, дар ҷараёни фатҳи Макка , ҳамаи мушрикон афв шуданд, ҷуз чанд нафар аз ҷумла ду зани овозхон, ки Паёмбар (с)-ро ҳаҷв ва истеҳзо мекарданд, ва Паёмбар (с) фармони қатли ононро содир кард.[32]

Дар меҳри 1367 ҳ.ш. (сентябри 1988 м.) китоби Оёти шайтонӣ ،[33] романе таҳқиромез дар бораи Паёмбари Ислом (с)[34] мунташир шуд ва Имом Хумайнӣ , марҷаъи тақлиди шиъа ва раҳбари вақти Ҷумҳурии Исломии Эрон, фатвои қатли Салмони Рушдӣ , нависандаи китобро содир кард[35] ва мусулмонон дар нуқоти мухталифи ҷаҳон алайҳи нависанда ва ношири китоб тазоҳурот карданд.[36]

Салмони Рушдӣ дар соли 1401 ҳ.ш. бо корд мавриди ҳамла қарор гирифт ва аз ноҳияи гардан захмӣ шуд.[37] Ҳамчунин дар 30 сентябри 2005 м., рӯзномаи даниягии Юлландс-Пустен (Jyllands-Posten) карикатураҳои таҳқиромезеро дар бораи Паёмбар (с) мунташир кард،[38] ки дар пайи он мусулмонон колоҳои даниягиро таҳрим карданд.[39] Дар 2011 м. низ нашри карикатураҳои иҳонатомез ба Паёмбар (с) дар маҷаллаи фаронсавии Шарлӣ Эбдо (ба фаронсавӣ: Charlie Hebdo) сабаби эътирози мусулмонон дар кишварҳои мухталиф шуд.[40]

Сабби муқаддасоти дигар

Шаблон:Аслӣ Дар китобҳои фиқҳӣ, ҳукми собби набӣ дар мавориди зер низ ҷорӣ шуда ё мавриди гуфтугӯ қарор гирифтааст:

  • Худо ва фариштагон؛[41]
  • Имомон ва Ҳазрати Фотима (с) : Соҳиби Ҷавоҳир, иҷрои ҳукми собби набиро дар бораи имомон ва Ҳазрати Фотима (с) мавриди иҷмоъи фақиҳони шиъа медонад.[42]
  • Паёмбарони дигар: Соҳиби Риёз , сабби ҳамаи паёмбарон-ро дар ҳукми собби набӣ медонад.[43] Соҳиби Ҷавоҳир агарчи дашном додан ба анбиёи дигарро мӯҷиби иртидод дониста, аммо дар илҳоқи он ба собби набӣ, ишкол кардааст.[44]
  • Омина, модари Паёмбар (с) : бархе фақиҳо сабби Омина, модари Паёмбар (с)-ро дар ҳукми сабби шахси Паёмбар (с) қарор додаанд.[45] Алломa Ҳиллӣ , ин баробарӣ дар ҳукмро марбут ба мавориде медонад, ки нисбати қазф ба Омина дода шавад.[46] Соҳиби Ҷавоҳир низ ин ҳукмро танҳо дар мавориде ҷорӣ месозад, ки сабби Омина, ба сабби Паёмбар (с) бианҷомад.[47]
  • Дигар вобастагони Паёмбар (с) ва имомон (а) (имомзодагон): ба гуфтаи Соҳиби Ҷавоҳир, сабби вобастагони дигари Паёмбар (с) танҳо дар мавориде ба собби набӣ мулҳақ мешавад, ки ба сабби Паёмбар (с) мунҷар шавад.[48]

Ҷусторҳои вобаста

Эзоҳ

  1. ↑ Зироат, «Баррасии фиқҳӣ ва ҳуқуқии ҷурми сабби набӣ», саҳ.83.
  2. ↑ Зироат, «Баррасии фиқҳӣ ва ҳуқуқии ҷурми сабби набӣ», саҳ.86; Муравваҷии Табасӣ, «Ҳукми фиқҳии дашномдиҳанда ба Паёмбар (с)», саҳ.43.
  3. ↑ Ардабилӣ, Маҷмаъу-л-фоида ва-л-бурҳон, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, ҷ.13, саҳ.171.
  4. ↑ Мунтазирӣ, Посух ба пурсишҳои динӣ, 1389 ҳ.ш., саҳ.492.
  5. ↑ Барои намуна нигаред ба: Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Шароеъу-л-ислом, 1408 ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.154; Ҳурри Омилӣ, Васоилу-ш-шиъа, 1409 ҳ.қ., ҷ.28, саҳ.211; Таботабоӣ, Риёзу-л-масоил, 1418 ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.54; Бурӯҷирдӣ, Ҷомеъу аҳодиси-ш-шиъа, 1386 ҳ.ш., ҷ.30, саҳ.784.
  6. ↑ Оқобобоӣ, «Қатли нафс ба эътиқоди маҳдуру-д-дам будани мақтул», саҳ.174.
  7. ↑ «Қонуни муҷозоти исломӣ», пойгоҳи иттилоърасонии қавонин ва муқаррароти кишвар.
  8. ↑ Ҷавоҳирӣ, «Истинботи ҳукми собби-н-набӣ (с) аз абъоди сегонаи суннати исломӣ», саҳ.26.
  9. ↑ Ҳусайнии Посиндӣ, ва дигарон, «Воковии иҷрои муҷозоти собби-н-набӣ бо нигоҳе бар чолишҳо», саҳ.35.
  10. ↑ Ҳоҷидеҳободӣ ва Нурӣ, «Бозпажӯҳии муҷозоти собби-л-имом», 1393 ҳ.ш., саҳ.44.
  11. ↑ Ҷазирӣ, Ал-Фиқҳ ала-л-мазоҳиби-л-арбаъа, 1419 ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.301.
  12. ↑ Алломa Ҳиллӣ, Иршоду-л-азҳон, 1410 ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.179; Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.21, саҳ.268.
  13. ↑ Ҷавоҳирӣ, «Истинботи ҳукми собби-н-набӣ (с) аз абъоди сегонаи суннати исломӣ», саҳ.29; Хонсорӣ, Ҷомеъу-л-мадорик, 1405 ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.109.
  14. ↑ Хонсорӣ, Ҷомеъу-л-мадорик, 1405 ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.109.
  15. ↑ Шаҳиди сони, Ар-Равзату-л-баҳия, 1410 ҳ.қ., ҷ.9, саҳ.196.
  16. ↑ Таботабоӣ, Риёзу-л-масоил, 1418 ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.55.
  17. ↑ Сайид Муртазо, Ал-Интисор, 1415 ҳ.қ., саҳ.482; Ибни Заҳра, Ғунияту-н-нузуъ, 1417 ҳ.қ., саҳ.428.
  18. ↑ Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Шароеъу-л-ислом, 1408 ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.154.
  19. ↑ Сайид Муртазо, Ал-Интисор, 1415 ҳ.қ., саҳ.482; Шаҳиди сони, Маосолику-л-афҳом, 1413 ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.454.
  20. ↑ Ардабилӣ, Маҷмаъу-л-фоида ва-л-бурҳон, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, ҷ.13, саҳ.170.
  21. ↑ Ҳоҷидеҳободӣ ва Нурӣ, «Бозпажӯҳише дар муҷозоти собби-л-имом», 1393 ҳ.ш., саҳ.65-66.
  22. ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.438.
  23. ↑ Шайхи Муфид, Ал-Муқниъа, 1410 ҳ.қ., саҳ.743.
  24. ↑ Хонсорӣ, Ҷомеъу-л-мадорик, 1405 ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.112.
  25. ↑ Ардабилӣ, Маҷмаъу-л-фоида ва-л-бурҳон, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, ҷ.13, саҳ.171.
  26. ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.439; Гулпойгонӣ, Ад-дуру-л-манзуд, 1414 ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.266.
  27. ↑ Гулпойгонӣ, Ад-дуру-л-манзуд, 1414 ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.267-268; Фозили Ланкаронӣ, Ҷомеъу-л-масоил, 1425 ҳ.ш., ҷ.1, саҳ.501.
  28. ↑ Гулпойгонӣ, Ад-дуру-л-манзуд, 1414 ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.267.
  29. ↑ Гулпойгонӣ, Ад-дуру-л-манзуд, 1414 ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.253-254.
  30. ↑ Гулпойгонӣ, Ад-дуру-л-манзуд, 1414 ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.256.
  31. ↑ Кулайнӣ, Фуруъи Кофӣ, 1367 ҳ.ш., ҷ.7, саҳ.267.
  32. ↑ Яъқубӣ, Таъриху-л-Яъқубӣ, 1413 ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.378.
  33. ↑ ."The Satanic Verses"
  34. ↑ Ризвонӣ, Баррасии ҳукми Имом Хумайнӣ дар бораи Салмони Рушдӣ, 1388 ҳ.ш., саҳ.124.
  35. ↑ Мусавии Хумайнӣ, Саҳифаи Нур, 1389 ҳ.ш., ҷ.21, саҳ.263.
  36. ↑ Ризвонӣ, Баррасии ҳукми Имом Хумайнӣ дар бораи Салмони Рушдӣ, 1388 ҳ.ш., саҳ.125-127.
  37. ↑ «Ҳамла бо корд ба Салмони Рушдӣ», хабаргузории Юронюз.
  38. ↑ Фозидӣ, «Марги карикатуристи ҷанҷолии Данияк», дар сойити рӯзномаи Эътимод.
  39. ↑ «Данияк аз карикатураҳои муҳанн миллионҳо евро зиён дид», сойити Ҳамшаҳрӣ онлайн.
  40. ↑ «Satire-Zeitung darf nicht mehr online gehen»، дар сойити рӯзномаи Шпигел.
  41. ↑ Алломa Ҳиллӣ, Тазкирату-л-фуқаҳо, 1414 ҳ.қ., ҷ.9, саҳ.433; Ҷазирӣ, Ал-Фиқҳ ала-л-мазоҳиби-л-арбаъа, 1419 ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.301.
  42. ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.435.
  43. ↑ Таботабоӣ, Риёзу-л-масоил, 1418 ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.56.
  44. ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.436-437.
  45. ↑ Таботабоӣ, Риёзу-л-масоил, 1418 ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.56; Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.437.
  46. ↑ Алломa Ҳиллӣ, Таҳриру-л-аҳком, 1420 ҳ.қ., ҷ.5, саҳ.410.
  47. ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.438.
  48. ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳиру-л-калом, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, ҷ.41, саҳ.438.

Сарчашма

  • Оқобобоӣ, Ҳусайн, «Қатли нафс ба эътиқоди маҳдуру-д-дам будани мақтул», дар маҷаллаи Фиқҳи аҳли Байт (а), ҷ.12, Қум, Муассисаи Доирату-л-маорифи фиқҳи исломӣ, тобистони 1379 ҳ.ш.
  • Оқобузурги Теҳронӣ, Муҳаммадмуҳсин, Аз-Зариъа ило тасонифи-ш-шиъа, Байрут, Дору-л-азвоъ, чопи севум, 1403 ҳ.қ./ 1983 м.
  • Ибни Заҳра, Ҳамза ибни Алӣ, Ғунияту-н-нузуъ ило илмай-л-усул ва-л-фуруъ, Қум, Муассисату-л-имоми-с-Содиқ (а), 1417 ҳ.қ.
  • Ардабилӣ, Аҳмад ибни Муҳаммад, Маҷмаъу-л-фоида ва-л-бурҳон фӣ шарҳи иршоди-л-азҳон, таҳқиқи Муҷтабои Ироқӣ, Қум, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, бе то.
  • Бурӯҷирдӣ, Сайид Ҳусайн, Ҷомеъу аҳодиси-ш-шиъа, Теҳрон, Интишороти Фарҳанги Сабз, 1386 ҳ.ш.
  • «Таҳлили ҷурми сабби набӣ дар фиқҳи исломӣ ва қавонини кайфарӣ», сойити Хонаи китоб ва адабиёти Эрон, таърихи боздид: 24 обони 1404 ҳ.ш.
  • Ҷазирӣ, Абдурраҳмон, Ал-Фиқҳ ала-л-мазоҳиби-л-арбаъа, Байрут, Дору-с-сақалайн, 1419 ҳ.қ.
  • Ҷавоҳирӣ, Муҳаммадризо, «Истинботи ҳукми собби-н-набӣ (с) аз абъоди сегонаи суннати исломӣ», дар дуфаслномаи Мутолиоти фиқҳи исломӣ ва мабонии ҳуқуқ, шумораи 29, баҳор ва тобистони 1393 ҳ.ш.
  • Ҳоҷидеҳободӣ, Аҳмад; ва Аббос Нурӣ, «Бозпажӯҳии муҷозоти собби-л-имом», дар нашрияи Ҳуқуқи исломӣ, шумораи 40, баҳори 1393 ҳ.ш.
  • Ҳурри Омилӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, Тафсилу васоили-ш-шиъа ило таҳсили масоили-ш-шариъа, Қум, Оли-л-байт (а), 1409 ҳ.қ.
  • Ҳусайнии Посиндӣ, Сайид Садруддин, ва Сайида Баҳора Арҷумандён ва Сайид Маҳдӣ Аҳмадӣ, «Воковии иҷрои муҷозоти собби-н-набӣ бо нигоҳе бар чолишҳо», дар маҷаллаи Ҳуқуқ ва мутолиоти навин, шумораи 14, баҳори 1403 ҳ.ш.
  • «Ҳамла бо корд ба Салмони Рушдӣ», хабаргузории Юронюз, таърихи дарҷи матлаб: 21 мурдоди 1401 ҳ.ш., таърихи боздид: 22 мурдоди 1401 ҳ.ш.
  • Хонсорӣ, Ҷомеъу-л-мадорик фӣ шарҳи-л-мухтасари-н-нофеъ, Теҳрон, Мактабату-с-Садуқ, 1405 ҳ.қ.
  • «Данияк аз карикатураҳои муҳанн миллионҳо евро зиён дид», дар сойити Ҳамшаҳрӣ онлайн, таърихи дарҷи матлаб: 18 шаҳривари 1385 ҳ.ш., таърихи боздид: 15 мурдоди 1404 ҳ.ш.
  • Ризвонӣ, Алиасғар, Баррасии ҳукми Имом Хумайнӣ дар бораи Салмони Рушдӣ, Қум, Масҷиди Муқаддаси Ҷамкарон, 1388 ҳ.ш.
  • Зироат, Аббос, «Баррасии фиқҳӣ ва ҳуқуқии ҷурми сабби набӣ», дар нашрияи Донишкадаи илоҳиёти Машҳад, шумораи 57, пайизи 1381 ҳ.ш.
  • Сайид Муртазо, Алӣ ибни Ҳусайн, Ал-Интисор, Қум, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, 1415 ҳ.қ.
  • «Шарҳи мабсути қонуни муҷозоти исломӣ ҳудуд шомили: сабби набӣ, масрафи мускир, суруқат, муҳориба, бағй ва ифсод фӣ-л-арз», сойити Хонаи китоб ва адабиёти Эрон, таърихи боздид: 24 обони 1404 ҳ.ш.
  • Шаҳиди сони, Зайнуддин ибни Алӣ Омилӣ, Ар-Равзату-л-баҳия фӣ шарҳи-л-ламъати-д-димашқия, таҳқиқи Сайид Муҳаммади Калонтар, Қум, Мактабату-д-даварӣ, 1410 ҳ.қ.
  • Шаҳиди сони, Зайнуддин ибни Алӣ Омилӣ, Масолику-л-афҳом ило танқеҳи шароеъи-л-ислом, Қум, Муассисаи маорифи исломӣ, 1413 ҳ.қ.
  • Шайхи Муфид, Муҳаммад ибни Муҳаммад, Ал-Муқниъа, Қум, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, 1410 ҳ.қ.
  • Таботабоӣ, Алӣ ибни Муҳаммад, Риёзу-л-масоил фӣ таҳқиқи-л-аҳком би-д-далоил, Қум, Муассисаи Оли-л-байт (а) ли-эҳёи-т-турос, 1418 ҳ.қ.
  • Алломa Ҳиллӣ, Ҳасан ибни Юсуф, Иршоду-л-азҳон ило аҳкоми-л-аймон, Қум, Муассисату-н-нашри-л-исломӣ, 1410 ҳ.қ.
  • Алломa Ҳиллӣ, Ҳасан ибни Юсуф, Таҳриру-л-аҳкоми-ш-шаръия ала мазҳаби-л-имомия, Қум, Муассисату-л-имоми-с-Содиқ (а), 1420 ҳ.қ.
  • Алломa Ҳиллӣ, Ҳасан ибни Юсуф, Тазкирату-л-фуқаҳо, Қум, Муассисаи Оли-л-байт (а) ли-эҳёи-т-турос, 1414 ҳ.қ.
  • Фозили Ланкаронӣ, Муҳаммад, Ҷомеъу-л-масоил, Қум, Амиру-л-қалам, 1425 ҳ.ш.
  • Фозидӣ, Маҳмуд, «Марги карикатуристи ҷанҷолии Данияк», сойити рӯзномаи Эътимод, таърихи дарҷи матлаб: 2 мурдоди 1400 ҳ.ш., таърихи боздид: 15 мурдоди 1404 ҳ.ш.
  • «Қонуни муҷозоти исломӣ», пойгоҳи иттилоърасонии қавонин ва муқаррароти кишвар, таърихи боздид: 18 мурдоди 1404 ҳ.ш.
  • Кулайнӣ, Муҳаммад ибни Яъқуб, Ал-Фуруъ мина-л-Кофӣ, Теҳрон, Дору-л-кутуби-л-исломия, чопи севум, 1367 ҳ.ш.
  • Гулпойгонӣ, Сайид Муҳаммадризо, Ад-дуру-л-манзуд, Қум, Дору-л-Қуръони-л-карим, 1414 ҳ.қ.
  • Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Ҷаъфар, Шароеъу-л-ислом фӣ масоили-л-ҳалол ва-л-ҳаром, Қум, Исмоилиён, 1408 ҳ.қ.
  • Муравваҷии Табасӣ, Муҳаммадҷавод, «Ҳукми фиқҳии дашномдиҳанда ба Паёмбар (с)», дар нашрияи Фарҳанги Кӯсар, Қум, шумораи 78, тобистони 1388 ҳ.ш.
  • Мунтазирӣ, Ҳусайналӣ, Посух ба пурсишҳои динӣ, Қум, Дафтари Оятуллоҳ Мунтазирӣ, 1389 ҳ.ш.
  • Мусавии Хумайнӣ, Сайид Рӯҳуллоҳ, Саҳифаи Нур, Теҳрон, Муассисаи танзим ва нашри осори Имом Хумайнӣ (р), 1389 ҳ.ш.
  • Наҷафӣ, Муҳаммадҳасан, Ҷавоҳиру-л-калом фӣ шарҳи шароеъи-л-ислом, Байрут, Дору эҳёи-т-турос алъарабӣ, бе то.
  • Яъқубӣ, Аҳмад ибни Абӯяъқуб, Таъриху-л-Яъқубӣ, таҳқиқи Абдуламири Муҳанно, Байрут, Муассисату-л-аъламӣ ли-л-матбуъот, 1993 м./ 1413 ҳ.қ.
  • .«The Satanic Verses», дар сойити goodreads, таърихи боздид: 15 мурдоди 1404 ҳ.ш.
  • "Satire-Zeitung darf nicht mehr online gehen», дар сойити рӯзномаи Шпигел, таърихи дарҷи матлаб: 3 ноябри 2011 м., таърихи боздид: 15 мурдоди 1404 ҳ.ш.

Шаблон:Поёни чапчин

Пайванд ба берун

Шаблон:Паёмбари Ислом (с)

Баргирифта аз "https://tg.wikishia.net/w/index.php?title=Үндана:Собб-ун-набӣ&oldid=35844"