Марзбонӣ
 | Ин мақола як навиштаи тавсифӣ дар бораи як мафҳуми фиқҳист ва наметавонад меъёре барои аъмоли динӣ бошад. Барои аъмоли динӣ ба манбаъҳои дигар муроҷиат намоед. |
| Бахше аз аҳкоми амалӣ ва фиқҳӣ |
|---|
 |
Марзбонӣ (форсӣ: مرزبانی) ё муробита (арабӣ: المرابطة) ба маънои муҳофизат аз марзҳои як кишвар ва муроқибат аз он дар баробари таҳдидотҳои хориҷӣ аст. Дар фиқҳи исломӣ, марзбонӣ мустаҳаб аст ва дар мавориде монанди вуҷуди хатар барои Ислом ё таҳаққуқи назр, воҷиб мешавад. Баъзе аз фақеҳони шиа дар қарни понздаҳуми қамарӣ, бо таваҷҷӯҳ ба шароити замона, марзбониро воҷиби кифоӣ медонанд. Дар бораи изн гирифтан аз имом барои марзбонӣ, баъзе фақеҳон онро воҷиб ва баъзе лозим намедонанд.
Фақеҳони шиа дар бораи назри молӣ барои марзбонӣ дидгоҳҳои мухталифе доранд. Шайх Тӯсӣ вафои ба назри молӣ барои марзбононро воҷиб намедонад, аммо Аллома Ҳиллӣ ва Шаҳиди Аввал онро дар ҳар шароите лозим медонанд. Дар бораи аҷир шудан барои марзбонӣ, Шайх Тӯсӣ аҷир шуданро воҷиб надонаста ва бозгардондани пулро лозим медонад, дар ҳоле ки баъзе дигар пойбандӣ ба қарордодро воҷиб донистаанд.
Муддати замони марзбонӣ байни се то 40 рӯз зикр шуда ва бештар аз он, ҳукми ҷиҳод пайдо мекунад. Баъзе фақеҳон истифода аз вуҷуҳоти шаръӣ, монанди закот, барои сохти биноҳои марбут ба марзбониро ҷоиз медонанд. Кумак ба марзбонон ҳатто тавассути ирсоли таҷҳизот, дорои савоб ва подош аст. Имом Саҷҷод (а) низ дар дуои бисту ҳафтуми Саҳифаи саҷҷодия барои тақвият, истиҳком ва тақвои марзбонон ва ҳамчунин нобудии душманон дуо кардааст.
Мафҳумшиносӣ ва ҷойгоҳ
Марзбонӣ дар истилоҳи фиқҳӣ иборат аст аз: муҳофизат аз марзҳои байни кишвари исломӣ ва ғайриисломӣ[1] ва иттилоъ аз вазъияти душман[2] ва пешгирӣ аз нуфузи онон.[3] Дар истилоҳи сиёсӣ ва ҷуғрофиёӣ, муроқибат ба марзҳои як кишвар бо кишварҳои дигар гуфта мешавад,[4] ки шомили марзҳои заминӣ, ҳавоӣ ва дарёӣ мешавад.[5]
Дар ривоёт фоидаҳое барои марзбонӣ зикр шудааст, монанди маҳв шудани гуноҳон, сабти савоб,[6] арзишмандтар аз ибодати як моҳ, амният аз азоби қабр[7] ва раҳоӣ аз оташи ҷаҳаннам.[8]
Қути Ровандӣ ибораи «робиту-رابطوا» дар ояти 200 сураи Оли Имронро бар марзбонӣ татбиқ кардааст.[9]
Беҳтарин навъи марзбонӣ аз ҳайси подоши ухравӣ, марзбонӣ бо ҷон, мол, оила (дар шароити ғайриҷанг)[10] ва муҳофизат аз марзҳои пурхатар[11] дониста шудааст. Ба гуфтаи Ҷаъфар Кошифулғито, марзнишинон низ агар омодаи дифоъ аз марз бошанд, савоби марзбониро бурдаанд.[12] Ҳамчунин касоне ки дар ҳини марзбонӣ кушта мешаванд, шаҳид маҳсуб шуда ва савоби шаҳидро дарёфт мекунанд.[13] Сазовор аст марзбонон намозро дар масҷид бихонанд, то душманон аз дидани иҷтимоъ ва касрати онҳо битарсанд.[14]
Дуои Имом Саҷҷод (а) барои марзбонон
Имом Саҷҷод, дар Саҳифаи саҷҷодия барои тақвият, истиҳком ва тақвои марздорон ва эҷоди ҳамбастагӣ миёни онон дуо мекунад. Ҳамчунин аз Худованд хостори афзоиши дониш, огоҳӣ ва тадбири марзбонон ва нобудии душманон аст. Эшон аз Худо мехоҳад, ки марздорон ба далели тааллуқоти дунявӣ ба душман пушт накунанд ва ёди охират ҳамеша дар дилҳояшон зинда бошад. Дар ниҳоят, пас аз пирӯзӣ бар душманон, орзуи шаҳодат барои онон мекунад.[15]
Вуҷуб ва истиҳбоби марзбонӣ
Фақеҳони шиа ҳамчун Аллома Ҳиллӣ[16] ва Соҳиби Ҷавоҳир[17] марзбониро мустаҳаб медонанд ва дар замони ҳузури имоми маъсум (а), фазилати бештаре барои он қоил ҳастанд.[18] Дар ҳолатҳое ҳамчун ҳолати дар хатар будани Ислом ва мусалмонон[19] ва ё анҷоми назр, воҷиб мешавад.[20] Тибқи назари Имом Хумайнаӣ, бунёнгузори Ҷумҳурии исломии Эрон, дар сурати ҳамла ба марзҳои кишварҳои исломӣ, дифоъ аз он бар ҳамаи мусалмонон воҷиб аст.[21]
Баъзе аз мароҷеи тақлиди шиа дар қарни 15-уми қамарӣ ҳамчун Муҳаммадтақии Баҳҷат ва Нурии Ҳамадонӣ, бо таваҷҷӯҳ ба шароити замона, марзбониро воҷиби кифоӣ медонанд[22] ва замоне мустаҳаб аст, ки ба андозаи кофӣ, марзбон дар марзҳо ҳузур дошта бошанд.[23] Ба гуфтаи Кошифулғито, агар марзбонӣ воҷиби кифоӣ бошад ва марзбонон ба андозаи кофӣ набошанд, касоне, ки марзбонӣ мекунанд, ҳаққи дарёфти дастмузд надоранд.[24]
Шайх Тӯсӣ дар Мабсут, мустаҳаб будани марзбониро ба ҳузури имоми одил машрут карда[25] ва дар китоби дигаре онро ба сурати мутлақ, мустаҳаб донистааст.[26]
Марзбонӣ дар асри ғайбат
Шайх Тӯсӣ вафои ба назр барои марзбон шуданро воҷиб медонад; аммо муътақид аст дар даврони ғайбат, агар касе назр кунад, ки бахше аз молашро ба марзбонон бидиҳад, вафои ба назр воҷиб нест ва метавонад онро дар умури хайрияи дигар сарф кунад.[27] Бо ин ҳол, баъзе фақеҳон бар ин боваранд, ки вафои ба назр дар замони ҳузур ва ғайбати имоми маъсум (а) воҷиб аст[28] ва масрафи он дар умури хайрия ҷоиз нест.[29]
Баъзе фақеҳони шиа муътақиданд, ки агар шахсе дар даврони ғайбат барои марзбонӣ ба ҷои дигар аҷир шавад, вафои ба ин тааҳҳуд бар ӯ воҷиб нест ва бояд маблағи дарёфтиро бозгардонад.[30] Дар муқобили ин назар, гурӯҳи дигар пойбандӣ ба чунин қарордодҳоро низ воҷиб медонанд.[31]
Ба гуфтаи Аллома Ҳиллӣ, дар даврони ғайбати имом (а), масъули марзбонӣ, набояд ҷангро оғоз кунад. Вазифаи ӯ пешгирӣ аз вуруди душманон ба сарзаминҳои исломӣ, иттилоърасонӣ ба мусалмонон дар бораи вазъияти душман ва дифоъ дар сурати ҳамла аст. Дар ин шароит, мубориза бояд ба манзури дифоъ аз Ислом ва худ бошад, на бо нияти ҷиҳод.[32]
Вазифаи ҳукумат нисбат ба марзбонӣ
Ба бовари баъзе фақеҳон, ҳокими ҷомеа[33] ё валии фақеҳ[34] бояд ҳамеша касонеро барои марзбонӣ бигуморад ва марзбонон низ бояд аз ӯ итоат кунанд.[35] Марзбонон бе иҷозаи имоми маъсум (а) ё мансуб аз тарафи ӯ иҷозати ҷанг надоранд.[36] Гуфта шудааст, ки истифода аз вуҷуҳоти шаръӣ, монанди закот, барои сохтмони биноҳо ва таъсисоти марзбонӣ ҷоиз аст.[37]
Аҳкоми марбут ба марзбонӣ
- Муддати марзбонӣ: Бар асоси назари фақеҳони шиа монанди Шайх Тӯсӣ ва Муҳаққиқи Ҳиллӣ, марзбонии мустаҳаб байни се то 40 рӯз аст ва бештар аз он, ҳукми ҷиҳод дорад.[38] Баъзе фақеҳон, марзбонии камтар аз се рӯзро низ муътабар медонанд,[39] аммо савоби камтар дорад.[40]
- Изн гирифтан аз имом: Баъзе фақеҳон монанди Кошифулғито ва Мишкинӣ, иҷозаи имом ё фатвои марҷаи тақлидро барои марзбонӣ лозим намедонанд.[41] Бо ин ҳол, баъзе муътақиданд, ки дар замони ҳузури имоми маъсум (а), гирифтани иҷоза воҷиб аст.[42] Ҳамчунин гуфта шудааст, ки барои ҷангидан низ марзбонон бояд аз имом ё мансуби ӯ иҷоза бигиранд.[43]
- Кумак ба марзбонон: Ирсоли таҷҳизот ё ҳар навъ кумак ба марзбонон савоб дорад.[44]
- Касоне ки барои ҷиҳод марзбонӣ мекунанд аз ғаниматҳо саҳм доранд.[45]
- Бурдани оила ба марзҳои хатарнок: макруҳ[46] ва дар баъзе маворид ҳаром дониста шудааст.[47]
Эзоҳ
- ↑ Мишкинӣ, Мусталаҳот-ул-фиқҳ, 1392ҳ.ш., саҳ.512.
- ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, 1404ҳ.қ., ҷ.21, саҳ.39.
- ↑ Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Шароеъ-ул-ислом, 1408ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.280.
- ↑ Қайсарӣ, «Мабонии фиқҳии марзбонӣ дар масъулияти пулиси марзбонии НОҶО», саҳ.86.
- ↑ Оқобобоӣ, «Арзиши марзбонӣ: Ҷуғрофиё ва амният дар Ислом ва Ҷумҳурии исломии Эрон», саҳ.89.
- ↑ Шайх Садуқ, Китоби ман ло яҳзуруҳу-л-фақиҳ, 1363ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.284.
- ↑ Ибни Ҳанбал, Муснад-ул-имом Аҳмад ибни Ҳанбал, 1416ҳ.қ., ҷ.39, саҳ.130.
- ↑ Тирмизӣ, ал-Ҷомеъ-ус-саҳеҳ (Сунан ат-Тирмизӣ), 1419ҳ.қ., ҷ.3, саҳ.573.
- ↑ Ровандӣ, Фиқҳ-ул-Қуръон, 1405ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.333.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.387.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.135; Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, 1404ҳ.қ., ҷ.21, саҳ.44.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.384.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.136; Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.390.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Тазикрат-ул-фуқаҳо, 1414ҳ.қ., ҷ.9, саҳ.452.
- ↑ Саҳифаи саҷҷодия, дуои 27.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.135.
- ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, 1404ҳ.қ., ҷ.21, саҳ.38.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.135.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.384; Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, 1404ҳ.қ., ҷ.21, саҳ.38.
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ал-Мабсут, 1387ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.8; Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.136.
- ↑ Хумайнаӣ, Таҳрир-ул-васила, 1379ҳ.ш., саҳ.378.
- ↑ «Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат» (12 ноябри 2008) ва «Дарси хориҷи фиқҳи Оятуллоҳ Нурӣ» мактаби фақоҳат.
- ↑ «Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат» (12 ноябри 2008), Мактаби фақоҳат.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.389.
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ал-Мабсут, 1387ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.8.
- ↑ Тӯсӣ, ал-Иқтисод-ул-ҳодӣ, 1375ҳ.ш., саҳ.312.
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ал-Мабсут, 1387ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.8.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.136; Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, 1404ҳ.қ., ҷ.21, саҳ.44
- ↑ Шаҳиди Аввал, ад-Дурус-уш-шаръия, 1417ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.30.
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ал-Мабсут, 1387ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.8-9.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.136.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.135.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.388.
- ↑ Теҳронӣ, Вилоят-ул-фақеҳ фи ҳукумат-ил-ислом, 1418ҳ.қ., ҷ.3, саҳ.261.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.388.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.389.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.388.
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ал-Иқтисод-ул-ҳодӣ, 1375ҳ.ш., саҳ.312; Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Нукат-ун-ниҳоя, 1412ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.5
- ↑ «Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат» (10 ноябри 2019), Мактаби фақоҳат.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.388.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.385; Мишкинӣ, Мусталаҳот-ул-фиқҳ, 1392ҳ.ш., саҳ.512.
- ↑ «Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат» (12 ноябри 2008), Мактаби фақоҳат.
- ↑ Кошифулғито, Кашф-ул-ғито, 1422ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.389.
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ан-Ниҳоя, 1400ҳ.қ., саҳ.291; Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Шароеъ-ул-ислом, 1408ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.280.
- ↑ Табарсӣ, ал-Муъталаф, 1410ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.96.
- ↑ Аллома Ҳиллӣ, Таҳрир-ул-аҳком, 1420ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.135.
- ↑ Наҷафӣ, Ҷавоҳир-ул-калом, 1404ҳ.қ., ҷ.21, саҳ.44.
Сарчашма
- Аллома Ҳиллӣ, Ҳасан ибни Юсуф, Тазикрат-ул-фуқаҳо, таҳқиқ: гурӯҳи пажӯҳиши Муассисаи Оли-л-Байт (а), Қум, Муассисаи Оли-л-Байт (а), чопи аввал, 1414ҳ.қ.
- Аллома Ҳиллӣ, Ҳасан ибни Юсуф, Таҳрир-ул-аҳком-уш-шаръия ъала мазҳаб-ил-имомия, Қум, Муассисаи Имом Содиқ (а), чопи аввал, 1420ҳ.қ.
- Баҳҷат, Муҳаммадтақӣ, «درس خارج فقه حضرت آیت الله بهجت» («Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат»), Мактаби фақоҳат, санаи дарҷи матлаб: 12 ноябри 2008, санаи боздид: 11 августи 2025.
- Баҳҷат, Муҳаммадтақӣ, «درس خارج فقه حضرت آیت الله بهجت» («Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат»), Мактаби фақоҳат, санаи дарҷи матлаб: 19 ноябри 2008, санаи боздид: 11 августи 2025.
- Баҳҷат, Муҳаммадтақӣ, «درس خارج فقه حضرت آیت الله بهجت» («Дарси хориҷи фиқҳи ҳазрати Оятуллоҳ Баҳҷат»), Мактаби фақоҳат, санаи дарҷи матлаб: 21 ноябри 2008, санаи боздид: 11 августи 2025.
- Ибни Ҳанбал, Аҳмад, Муснад-ул-имом Аҳмад ибни Ҳанбал, таҳқиқ: Омир Ғазбон ва дигарон, Бейрут, Муассисат-ур-рисола, 1416ҳ.қ.
- Имом Саҷҷод, Ҳусайн ибни Алӣ, Саҳифаи саҷҷодия, мутарҷим: Алӣ Мусавии Гарморӯдӣ, Теҳрон, Ҳермес, 1403ҳ.ш.
- Кошифулғито, Ҷаъфар, Кашф-ул-ғито ан мубҳамот-иш-шариъат-ил-ғарро, Қум, Дафтари таблиғоти исломӣ, чопи аввал, 1422ҳ.қ.
- Қайсарӣ, Ҳабиб ва Муҳаммади Қайсарӣ, «مبانی فقهی مرزبانی در مسئولیت پلیس مرزبانی ناجا» («Мабонии фиқҳии марзбонӣ дар масъулияти пулиси марзбонии НОҶО»), маҷаллаи Басират ва тарбияти исломӣ, №14, 2009.
- Мишкинӣ, Алӣ, Мусталаҳот-ул-фиқҳ, Қум, Дор-ул-ҳадис, 1392ҳ.ш.
- Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Ҷаъфар ибни Ҳасан, Нукат-ун-ниҳоя, Қум, Дафтари интишороти исломӣ, чопи аввал, 1412ҳ.қ.
- Муҳаққиқи Ҳиллӣ, Ҷаъфар ибни Ҳасан, Шароеъ-ул-ислом фи масоил-ил-ҳалол ва-л-ҳаром, Қум, Исмоилиён, чопи дувум, 1408ҳ.қ.
- Наҷафӣ, Муҳаммадҳасан, Ҷавоҳир-ул-калом фи шарҳи шароеъ-ил-ислом, тасҳеҳ: Аббоси Қӯчонӣ ва Алӣ Охундӣ, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, чопи ҳафтум, 1404ҳ.қ.
- Нурии Ҳамадонӣ, Ҳусайн, «درس خارج فقه آیت الله نوری» («Дарси хориҷи фиқҳи Оятуллоҳ Нурӣ»), Мактаби фақоҳат, санаи дарҷи матлаб: 16 марти 2009, санаи боздид: 11 августи 2025.
- Оқобобоӣ, Ҳусайн, ارزش مرزبانی: جغرافیا و امنیت در اسلام و جمهوری اسلامی ایران («Арзиши марзбонӣ: Ҷуғрофиё ва амният дар Ислом ва Ҷумҳурии исломии Эрон»), Маҷаллаи Омӯзаҳои ҳуқуқи ҷиноӣ, №13, баҳори 2010.
- Ровандӣ, Саид ибни Ҳибатуллоҳ, Фиқҳ-ул-Қуръон, таҳқиқ: Ҳусайнӣ, Аҳмад ва Маҳмуди Маръашӣ, Қум, Мактаба Оятуллоҳ ал-Маръашӣ ан-Наҷафӣ, чопи дувум, 1405ҳ.қ.
- Табарсӣ, Фазл ибни Ҳасан, ал-Муъталаф мина-л-мухталаф байна аимат-ис-салаф, Машҳад, Маҷмаъ-ул-буҳус-ил-исломия, чопи аввал, 1410ҳ.қ.
- Тирмизӣ, Муҳаммад ибни Исо, ал-Ҷомеъ-ус-саҳеҳ (Сунан ат-Тирмизӣ), Қоҳира, Дор-ул-ҳадис, чопи аввал, 1419ҳ.қ.
- Хумайнаӣ, Рӯҳуллоҳ, Таҳрир-ул-васила, Теҳрон, Муассисаи танзим ва нашри осори Имом Хумайнаӣ, 1379ҳ.ш.
- Ҳусайнии Теҳронӣ, Сайид Муҳаммадҳусайн, Вилоят-ул-фақеҳ фи ҳукумат-ил-ислом, Бейрут, Дор-ул-ҳуҷҷат-ил-байзо, чопи аввал, 1418ҳ.қ.
- Шайх Садуқ, Муҳаммад ибни Алӣ, Ман ло яҳзуруҳу-л-фақиҳ, Қум, Дафтари интишороти исломӣ, 1363ҳ.ш.
- Шайх Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, ал-Иқтисод-ул-ҳодӣ ило тариқ-ир-рашод, Теҳрон, Китобхонаи ҷомеи Чиҳилсутун, чопи аввал, 1375ҳ.ш.
- Шайх Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, ал-Мабсут фи фиқҳ-ил-имомия, Теҳрон, ал-Мактабат-ул-муртазавия ли эҳё-ил-осор-ил-ҷаъфария, чопи сеюм, 1387ҳ.ш.
- Шайх Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, ан-Ниҳоя фи муҷаррад-ил-фиқҳ ва-л-фатаво, Бейрут, Дор-ул-китоб-ил-арабӣ, чопи дувум, 1400ҳ.қ.
- Шайх Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, Таҳзиб-ул-аҳком, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, чопи чорум, 1407ҳ.қ.
- Шаҳиди Аввал, Муҳаммад ибни Маккӣ, ад-Дурус-уш-шаръия фи фиқҳ-ил-имомия, Қум, Дафтари интишороти исломӣ, чопи дувум, 1417ҳ.қ.