Ояти 69 сураи Анкабут
 | |
| Маълумот дар бораи оят | |
|---|---|
| Воқеъ дар сураи | Сураи Анкабут |
| Шумораи оят | 69 (охирин оят) |
| Ҷузъ | 21 |
| Дар бораи | Ҳидоят ва ҳимояти муҷоҳидон дар роҳи Худо |
| Оёти муртабит | Ояти 17 сураи Муҳаммад |
Ояти 69 сураи Анкабут (форсӣ: آیه ۶۹ سوره عنکبوت) охирин ояти сураи Анкабут аст, ки ба ҳимоят ва ҳидояти Худованд аз муҷоҳидони роҳи Ӯ ва ёрии некукорон ишора дорад. Ҷиҳод дар ин оят ба гунае тафсир шуда ва шомили ҷиҳод бо душманон ва шайтон, ҷиҳод бо нафс ва талош дар роҳи касби маорифи динӣ мешавад. Иборати роҳҳои Худо ба масирҳое ишора дорад, ки инсонро ба Худо наздик ва ҳидоят мекунад.
Дар ривоятҳое ин оят ба Аҳли Байт (а) татбиқ шудааст, аммо ин тафсир ба маънои маҳдуд кардани мафҳуми оят нест.
Муфассирон дар зери оят бар нуқтаҳои тафсирӣ аз ҷумла аҳамияти таркиби ҷиҳод ва ихлос, бартарии мақоми некукорон бар муҷоҳидон ва таъсири амал ба донистаҳо бар афзоиши илм, ишора кардаанд.
Муаррифӣ
Бар асоси ояти 69 сураи Анкабут, Худованд касонеро, ки дар роҳи Ӯ ҷиҳод мекунанд ҳидоят ва ҳимоят мекунад; ҳарчанд дар Тафсири намуна зикр шудааст, ки дар роҳи Худо мушкилоти фаровон вуҷуд дорад, аз ҷумла шинохти ҳақ, васвасаҳои шайтонҳо ва душмании душманон.[1] Ин оятро хулосаи мазмуни кулли сураи Анкабут[2] ва такрори ҳақиқати оятҳои ибтидоии он сура донистаанд.[3]
| “ | Ва касоне, ки дар роҳи Мо кӯшидаанд, ба яқин роҳҳои Худро бар онон менамоем ва дар ҳақиқат Худо бо некукорон аст. Анкабут, 69 |
” |
Гуфта шудааст, ки мурод аз ҳамроҳии Худо бо муҳсинин, ёрӣ кардан[4] ё иноят ва раҳмати Илоҳӣ нисбат ба онон[5] аст. Бархе муфассирон низ онро шомили кӯмаки некукорон дар дунё ва подошу омурзиши гуноҳон дар охират донистаанд.[6]
Мурод аз ҷиҳод дар роҳи Худо
Дар бораи тафсири ҷиҳод дар ояти 69 сураи Анкабут, дидгоҳҳои гуногун вуҷуд дорад.[7] Бархе муфассирон аз ҷумла Шайх Тӯсӣ[8] ва Табарсӣ[9] ҷиҳодро шомили ҷиҳод бо кофирон ва ҷиҳод бо нафс донистаанд. Аллома Таботабоӣ[10] ва Мулло Фатҳуллоҳ Кошонӣ[11] ҷиҳод бо шайтонро низ ба он афзудаанд. Гурӯҳи дигар, ҷиҳод дар роҳи касби маорифи динӣ ва аъмоли солеҳро низ шомил медонанд.[12] Носир Макорими Шерозӣ ҷиҳод дар ин оятро шомили ҳар гуна талош барои аҳдофи Илоҳӣ медонад.[13] Аллома Таботабоӣ вожаи «фино»-ро киноя аз ҳар амре медонад, ки мутааллиқ ба Худост, чи дар ақида ва чи дар амал.[14] Дар Тафсири Қумӣ омадааст, ки мурод аз муҷоҳидон, касонеанд, ки сабр карда ва ҳамроҳи Пайғамбар (с) ҷиҳод карданд.[15]
«Роҳҳои Худо» дар иборати «لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا» ба масирҳое ишора дорад, ки инсонро ба Худо наздик ва ба сӯи Ӯ ҳидоят мекунад;[16] ба гуфтаи Аллома Таботабоӣ, ҷиҳод дар роҳи Худо навъе ҳидоят аст ва ҳидоят ба сӯи роҳҳои Худо, ҳидояти дучандон маҳсуб мешавад; аз ин рӯ, ин оят бо ояти 17 сураи Муҳаммад низ вобаста аст.[17]
Татбиқи оят ба Аҳли байт (а)
Дар бархе ривоятҳо ояти 69 сураи Анкабут ба Аҳли Байт татбиқ дода шудааст. Аз ҷумла аз Имом Боқир (а) нақл шудааст, ки ин оят дар бораи Аҳли Байт (а) нозил шудааст.[18] Ҳамчунин, дар ривояте дигар аз Имом Боқир (а) омадааст, ки ин оят дар бораи Оли Муҳаммад ва пайравонашон аст.[19] Аз Имом Алӣ (а) низ нақл шудааст, ки дар хутбае худро мисдоқи «муҳсинин» дар ин оят зикр кардааст.[20] Бо ин ҳол, гуфта шудааст тафсири оят ба Аҳли Байт, баёни мисдоқи комили оят будааст ва далел бар маҳдудияти мафҳуми он нест.[21]
Нуктаҳои тафсирӣ
Бархе аз муфассирон зери ояти 69 сураи Анкабут нуктаҳое баён кардаанд, аз ҷумла:
- Шикастҳо ба хотири кӯтоҳӣ дар ҷиҳод ё набуди ихлос дар амал аст ва таркиби ин ду пирӯзӣ ва ҳидоят меоварад;[22]
- Амал ба донистаҳо сабаби афзоиши илм мешавад;[23]
- Мақоми некукорон аз мақоми муҷоҳидон болотар аст; зеро онон афзун бар ҷиҳод, ба дигарон низ кӯмак мекунанд;[24]
- Роҳҳои расидан ба қарби Илоҳӣ фаровон аст;[25]
- Фармонбардорӣ аз Худо муҷиби афзоиши тавфиқ мешавад.[26]
Эзоҳ
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.348
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.348
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, 1390ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.148; Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.348
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ат-Тибён, Бейрут, ҷ.8, саҳ.226
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, 1390ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.152
- ↑ Табарсӣ, Маҷмаъ-ул-баён, 1372ҳ.ш., ҷ.8, саҳ.458; Кошонӣ, Манҳаҷ-ус-содиқин, 1336ҳ.ш., ҷ.7, саҳ.156
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.349
- ↑ Шайх Тӯсӣ, ат-Тибён, Бейрут, ҷ.8, саҳ.226
- ↑ Табарсӣ, Маҷмаъ-ул-баён, 1372ҳ.ш., ҷ.8, саҳ.458
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, 1390ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.151
- ↑ Кошонӣ, Манҳаҷ-ус-содиқин, 1336ҳ.ш., ҷ.7, саҳ.155
- ↑ Тайиб, Атяб-ул-баён, 1369ҳ.ш., ҷ.10, саҳ.356
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.349
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.349; Таботабоӣ, ал-Мизон, 1390ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.151
- ↑ Қумӣ, Тафсири Қумӣ, 1404ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.151
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, 1390ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.151; Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.349
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, 1390ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.151
- ↑ Фурот Куфӣ, Тафсири Фурот ал-Куфӣ, 1410ҳ.қ., саҳ.320; Ҳасконӣ, Шавоҳид-ут-танзил ли қавоид-ит-тафзил, 1411ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.569
- ↑ Қумӣ, Тафсири Қумӣ, 1404ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.151
- ↑ Шайх Садуқ, Маони-л-ахбор, 1403ҳ.қ., саҳ.59
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.351
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.350
- ↑ Кошонӣ, Манҳаҷ-ус-содиқин, 1336ҳ.ш., ҷ.7, саҳ.155; Шоҳабдулъазимӣ, Тафсири исноашарӣ, 1363ҳ.ш., ҷ.10, саҳ.265
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.16, саҳ.352
- ↑ Қироатӣ, Тафсири нур, 1388ҳ.ш., ҷ.7, саҳ.173
- ↑ Шоҳабдулъазимӣ, Тафсири исноашарӣ, 1363ҳ.ш., ҷ.10, саҳ.265
Сарчашма
- Кошонӣ, Мулло Фатҳуллоҳ, Манҳаҷ-ус-содиқин фӣ илзомул мухолифин, Теҳрон, китобфурӯшӣ ва чопхонаи Муҳаммадҳасани Илмӣ, 1336ҳ.ш.
- Макорими Шерозӣ, Носир, Тафсири намуна, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, чопи даҳум, 1371ҳ.ш.
- Табарсӣ, Фазл ибни Ҳасан, Маҷмаъ-ул-баён фи тафсир-ил-Қуръон, тасҳеҳи Фазлуллоҳ Яздии Таботабоӣ ва Сайид Ҳошим Расулӣ Маҳаллотӣ, Теҳрон, Носири Хусрав, чопи севум, 1372ҳ.ш.
- Таботабоӣ, Сайид Муҳаммадҳусайн, ал-Мизон фи тафсир-ил-Қуръон, Бейрут, Муассисат-ул-аъламӣ, 1390ҳ.қ.
- Тайиб, Абдулҳусайн, Атяб-ул-баён фи тафсир-ил-Қуръон, Теҳрон, Ислом, чопи дувум, 1369ҳ.ш.
- Фурот Куфӣ, Фурот ибни Иброҳим, Тафсири Фурот ал-Куфӣ, тасҳеҳи Муҳаммад Козим, Теҳрон, Вазорати фарҳанг ва иршоди исломӣ, чопи аввал, 1410ҳ.қ.
- Шайх Садуқ, Муҳаммад ибни Алӣ, Маони-л-ахбор, тасҳеҳи Алиакбари Ғаффорӣ, Қум, Дафтари интишороти исломӣ вобаста ба Ҷомеаи мударрисини Ҳавзаи илмияи Қум, чопи аввал, 1403ҳ.қ.
- Шайх Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, ат-Тибён фи тафсир-ил-Қуръон, тасҳеҳи Аҳмад Ҳабиб Амилӣ, Бейрут, Дор эҳё-ут-турос-ил-арабӣ, бетаърих.
- Шоҳабдулъазимӣ, Ҳусайн, Тафсири исноашарӣ, Теҳрон, Миқот, чопи аввал, 1363ҳ.ш.
- Қироатӣ, Муҳсин, Тафсири нур, Теҳрон, Маркази фарҳангии дарсҳое аз Қуръон, чопи аввал, 1388ҳ.ш.
- Қумӣ, Алӣ ибни Иброҳим, Тафсири Қумӣ, тасҳеҳи Тайиб Мусавии Ҷазоирӣ, Қум, Дор-ул-китоб, чопи севум, 1404ҳ.қ.
- Ҳасконӣ, Убайдуллоҳ ибни Абдуллоҳ, Шавоҳид-ут-танзил ли қавоид-ит-тафзил, тасҳеҳи Муҳаммадбоқир Маҳмудӣ, Теҳрон, Вазорати фарҳанг ва иршоди исломӣ, чопи аввал, 1411ҳ.қ.