Ояти 279 сураи Бақара

Ояти 279 сураи Бақара

Маълумот дар бораи оят
Воқеъ дар сураи	Бақара
Шумораи оят	279
Ҷузъ	3
Макони нузул	Мадина
Мавзуъ	Рибохорӣ эъломи ҷанг бо Худо ва Пайғамбар (с)
Оёти муртабит	Оёти рибо ва ояти 130 сураи Оли Имрон

Ояти 279 сураи Бақара (форсӣ: آیه ۲۷۹ سوره بقره) яке аз оёти рибо аст ва риборо ҳамчун ҷанг бо Худо ва Расули Ӯ медонад. Ояти 279 дар идомаи чанд ояте омада, ки дар бораи таҳрими рибост. Дар ояти 278 дастур дода шуда, ки мусалмонон талаби рибои гузаштаро раҳо кунанд ва дар ин оят, ба оқибатҳои амал накардан ба ин дастур ишора шуда ва лаҳни андарзгунаи оёти қабл ба таҳдид тағйир ёфтааст.

“ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ

Ва агар (чунин) накардед, пас бидонед, ки ба ҷанг бо Худо ва фиристодаи Ӯ бархостаед; ва агар тавба кунед, сармояҳои шумо аз худатон аст. На зулм мекунед ва на зулм мебинед ^{[Бақара: 279]}

”

Гуфта шуда, мувофиқи ин оят, агар мусалмонон риборо тарк накунанд, Пайғамбари акрам (с) низ ночор аст бо роҳи ҷанг пеши онҳоро бигирад; чунки мувофиқи ин оят, ҳукумати исломӣ ҳақ дорад ба воситаи зӯр пеши рибохориро бигирад. Муфассирон истифода аз зӯру қудрати ҳукуматӣ дар иҷрои аҳкоми Илоҳиро аз оёти дигари Қуръон ҳамчун ояти 9 сураи Ҳуҷурот низ истифода кардаанд.

Муфассирон дар бораи маънии «фаъзану» якчанд эҳтимол матраҳ кардаанд, ки мувофиқи онҳо, маънии оят ё ин аст (бидонед) ки эъломи ҷанг бо Худо ва Расул (с) кардаед ва ё (ба дигарон эълом кунед) ки ба ҷанг бо Худо ва Расул (с) рафтаед. Калимаи «ҳарбин»-ро ҳам, ки бе алифу лом ва ба шакли номуайян омада, нишонгари аҳамияти ин ҷанг ва бузургии гуноҳи рибохорӣ донистаанд.

Дар идома, оят таъкид дорад, ки агар мусалмонон пушаймон шаванд ва риборо канор гузоранд, адолат иқтизо дорад, ки танҳо асли сармоя (на суд) ба онон баргардонда шавад, ки дар ин сурат на ба касе зулм кардаанд, зеро суд нагирифтаанд ва на ба онҳо зулм шуда, зеро асли сармояи худро дарёфт намудаанд.

Фарози «ло тазлимуна ва ло тузламун» дар ин оят як шиори исломӣ дониста шуда, ки мусалмон на зулм мекунад ва на зер бари зулм меравад; чунки агар ситамкашӣ набошад, ситамгар камтар пайдо мешавад. Ҳамчунин аз ин ибора истифода шуда, ки дарёфти рибо зулм аст.

Фақеҳон аз ин оят истифода кардаанд, ки рибо гуноҳи кабира аст. Гуфта шуда, ин оят, муҳориб будани рибохорро (ба далели барҳам задани амнияти иқтисодии ҷомеа) исбот мекунад; аммо баъзе фақеҳон муътақиданд, ки дар ин ҷо маънии маҷозии муҳориба ирода шудааст; яъне чун рибо гуноҳи басо бузург аст, Қуръон онро ҳамчун муҳориба қаламдод кардааст.