Ояти 120 сураи Бақара

Ояти 120 сураи Бақара

Маълумот дар бораи оят
Воқеъ дар сураи	Бақара
Шумораи оят	120
Ҷузъ	Аввал
Макони нузул	Мадина
Мавзуъ	Пайравӣ накардани аҳли китоб аз дини Ислом

Ояти 120 сураи Бақара (форсӣ: آیه ۱۲۰ سوره بقره) ба норозигии яҳуд ва насоро аз Пайғамбар (с) то замоне ки аз оини онон пайравӣ накунад, ишора дорад. Муфассирон ин оятро баёнгари таассуби аҳли китоб нисбат ба оини худ ва мухолифати онон бо пазируфтани Ислом донистаанд. Ҳамчунин навъе муболиға дар баёни ноумедии Пайғамбар (с) аз имон овардани онон тафсир шудааст.

“ وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

Ва ҳаргиз яҳудиён ва тарсоён аз ту розӣ намешаванд, магар он ки аз кеши онон пайравӣ кунӣ. Бигӯ: дар ҳақиқат танҳо ҳидояти Худост, ки ҳидояти [воқеӣ] аст ва агарчи пас аз он илме, ки туро ҳосил шуд, боз аз ҳавоҳои онон пайравӣ кунӣ, дар баробари Худо сарвар ва ёваре нахоҳӣ дошт. ^{[Бақара:120]}

”

Ин оят дар идомаи ояти 118 сураи Бақара ва оёти пеш аз он, ба аҳли китоб (яҳуд ва насоро) мепардозад. Ба гуфтаи Абдуллоҳ Ҷаводии Омулӣ аз муфассирони шиа, ин оёт аз назари мазмунӣ бо мабоҳиси марбут ба мушрикон иртибот доранд; зеро миёни баъзе боварҳо ва рафторҳои аҳли китоб ва мушрикон шабоҳатҳое вуҷуд доштааст.

Баъзе муфассирон бо истинод ба ин оят, ҳидояти ҳақиқиро мунҳасир дар ҳидояти Илоҳӣ донистаанд ва пайравӣ аз таълимоти таҳрифшуда ё мансухи адёни пешинро аз масодиқи пайравӣ аз ҳавоҳои нафсонӣ шумурдаанд. Ҳамчунин илм дар оят, ба огоҳӣ аз нодурустии ақоиди аҳли китоб, шинохти ҳаққонияти Ислом ва маорифи ваҳёнии нозилшуда бар Пайғамбари акрам(с) тафсир шудааст.

Дар идомаи оят омадааст, ки тобеият аз хостаҳои аҳли китоб, муҷиби маҳрумияти инсон аз вилоят ва ёрии Илоҳӣ мешавад. Баъзе муфассирон ин бахшро баёни фарзӣ ва ҳушдоромез донистаанд, ки нозир ба вуқуи хориҷӣ нест. Ба гуфтаи онон, ҳарчанд хитоби оят ба самти Пайғамбар (с) аст, аммо ҳадафи аслии он ҳушдор ба уммати исломӣ аст.

Дар шаъни нузули ин оят гузоришҳои мухталифе нақл шудааст; ба гуфтаи Шайхи Табарсӣ дар Маҷмаъ-ул-баён, гурӯҳе аз яҳудиён ва масеҳиён аз Пайғамбар (с) дархости оташбас карданд ва изҳор доштанд, ки пас аз он Ислом меоваранд; дар ин ҳангом оят нозил шуд. Дар гузорише дигар омадааст, ки Пайғамбар (с) барои ҷалби ризоияти аҳли китоб бисёр талош мекард, аммо нузули ин оят бесамар будани ин умедро нишон дод. Ҳамчунин дар баъзе сарчашмаҳои аҳли суннат омадааст, ки яҳудиёни Мадина ва масеҳиёни Наҷрон интизор доштанд Пайғамбар (с) дар масъалаи қибла бо онон мувофиқат кунад, аммо пас аз тағйири қибла аз Байтулмуқаддас ба Каъба, аз ин интизор ноумед шуданд ва оят дар ин замина нозил шуд.

Ин оят дар баъзе таҳлилҳои марбут ба ҷангҳои аҳли китоб бо мусулмонон, аз ҷумла ҷанги Рамазон, мавриди истинод қарор гирифтааст ва аз он чунин бардошт шудааст, ки ризоияти онон дар гарави пазируфтани оинашон аз сӯи мусулмонон аст.