Jump to content

Номаҳои Пайғамбар (с) ба подшоҳон

Иловаи пайвандҳо
Аз wikishia
Номаҳои Пайғамбар (с) ба подшоҳон
Номае, ки ба Пайғамбари Ислом - ҳазрати Муҳаммад (с), нисбат дода мешавад ва ба Муқавқис, ҳокими Миср, ирсол гардидааст; ҳоло дар Осорхонаи Қасри Топқапӣ, Истанбул нигоҳдорӣ мешавад.
Номае, ки ба Пайғамбари Ислом - ҳазрати Муҳаммад (с), нисбат дода мешавад ва ба Муқавқис, ҳокими Миср, ирсол гардидааст; ҳоло дар Осорхонаи Қасри Топқапӣ, Истанбул нигоҳдорӣ мешавад.
Замони содир шуданДар солҳои 6 то 10 ҳиҷрии қамарӣ
МухотабПодшоҳон
ЗабонАрабӣ
МавзуъДаъват ба яктопарастӣ ва Ислом
Сарчашмаи шиаТаърихи Яъқубӣ
Сарчашмаи суннӣТаърихи Табарӣ • ас-Сират-ун-набавия
Натиҷаҳо ва пайомадҳоВокунишҳои гуногун (тӯҳфа додан, пазируфтани Ислом, пора кардани нома)


Номаҳои Пайғамбар ба подшоҳон (форсӣ: نامه‌های پیغمبر به پادشاهان) номаҳое аст, ки Пайғамбари акрам (с) ба подшоҳони сарзаминҳои мухталиф фиристод ва ононро ба пазируфтани дини Ислом даъват кард. Пайғамбар дар ин номаҳо ба бархе подшоҳон ҳушдорҳое низ дод; барои мисол, ба Ҳирқал - императори Рум, ва Хусравпарвиз - подшоҳи Эрон, тазаккур дод, ки дар баробари гуноҳони зердастонашон масъул ҳастанд. Ба ҳокимони Димишқ ва Умон эълом шуд, ки барои ҳифзи ҳукуматашон бояд Исломро бипазиранд, дар ғайри ин сурат салтанаташон нобуд хоҳад шуд. Аз подшоҳи Баҳрайн низ хоста шуд, ки дар сурати напазируфтани Ислом, ҷизя бипардозад.

Вокуниши подшоҳон гуногун буд. Наҷошӣ подшоҳи Ҳабаша мусалмон шуд, Хусравпарвиз номаро пора кард ва бархе монанди подшоҳи Баҳрайн, даъватро напазируфтанд. Замони ирсоли номаҳо дар манобеи таърихӣ гуногун зикр шудааст, аммо бештари онро дар соли шашум ва пас аз сулҳи Ҳудайбия донистаанд.

Мӯҳтавои номаҳо

Номаи муштараки Пайғамбар (с) ба подшоҳон

«Бигӯ: эй аҳли китоб, биёед ба сухане, ки миёни мо ва шумо яксон аст: ки ибодат накунем ҷуз Худоро ва шарик қарор надиҳем ба Ӯ чизеро ва нагирад баъзе аз мо баъзеи дигарро ба ҷои Худо ба худоӣ. Пас агар рӯй гардонанд, бигӯед: гувоҳ бошед, ки мо мусалмонем [на шумо].» (Оли Имрон, 64)

[1]


Бар асоси гузоришҳои таърихӣ, Пайғамбари акрам (с) бо фиристодани номаҳое ба подшоҳони сарзаминҳои мухталиф, аз ҷумла Ҳабаша, Рум, Эрон, Миср, Димишқ ва Ямама[2] ва бино бар назари бархе муаррихон илова бар он, Умон, Баҳрайн[3] ва Яман[4] ононро ба Ислом даъват кард. Ӯ барои расондани ин номаҳо, фиристодагоне вижа ба сӯи ҳар як эъзом кард.[5]

Бар асоси гузоришҳо, мӯҳтавои аслии номаҳо, даъват ба тавҳид ва пазируфтани Ислом будааст.[6] Пайғамбар дар нома ба Наҷошӣ, подшоҳи масеҳии Ҳабаша, покдомании Марям (с)-ро ёдовар шуд[7] ва дар нома ба подшоҳи Баҳрайн, шароит ва аҳкоми мусалмон шуданро шарҳ дод.[8]

Ба гуфтаи Сайид Ҷаъфар Муртазо Омилӣ, таърихнигори шиа, дар китоби ас-Саҳеҳ мин сирaт-ин-набий-ил-аъзам, Пайғамбар қасди султа бар кишварҳоро надошт,[9] аммо дар айни ҳол ба бархе подшоҳон ҳушдорҳое дод; барои мисол, ба Ҳирқал - подшоҳи Рум[10] ва Хусравпарвиз - подшоҳи Эрон[11] тазаккур дод, ки дар баробари гуноҳони зердастонашон масъул ҳастанд. Дар нома ба подшоҳи Эрон ҳушдор дод, ки дар сурати напазируфтани Ислом, бояд барои ҷанг омода бошад.[12] Ҳамчунин ба подшоҳи Димишқ[13] ва Умон[14] эълон намуд, ки барои ҳифзи салтанат бояд Исломро бипазиранд, дар ғайри ин сурат ҳукуматашон нобуд хоҳад шуд. Аз подшоҳи Баҳрайн низ хоста шуд, ки дар сурати напазируфтани Ислом, ҷизя пардохт кунад.[15]

Вокуниши подшоҳон

Бар асоси манобеи таърихӣ, вокуниши подшоҳон ба номаҳои Пайғамбари Ислом гуногун буд; бархе аз онон монанди Наҷошӣ - подшоҳи Ҳабаша,[16] подшоҳи Баҳрайн[17] ва подшоҳи Умон[18] Исломро пазируфтанд. Наҷошӣ бо эҳтироми фаровон номаро пазируфт,[19] шаҳодатайнро хонд[20] ва тӯҳфаҳоеро, аз ҷумла Морияи Қибтияро барои Пайғамбар (с) фиристод.[21] Бо ин ҳол, ба гузориши Таърихи Табарӣ, подшоҳи Баҳрайн мусалмон нашуд, вале бо Пайғамбар (с) сулҳ кард.[22]

Дар муқобил, Хусравпарвиз, подшоҳи Эрон, аз пазируфтани Ислом худдорӣ кард ва номаи Пайғамбарро пора намуд.[23] Ба гуфтаи Сайид Ҷаъфар Муртазо Омилӣ, Наҷошии севум подшоҳи Ҳабаша низ номаи Пайғамбар (с)-ро пора кард.[24]

Подшоҳони Рум,[25] Димишқ, Миср, ва Ямама, агарчи мусалмон нашуданд, аммо бо эҳтиром посух доданд. Бархе аз онон монанди Муқавқис подшоҳи Миср тӯҳфаҳое фиристод.[26] Подшоҳи Рум низ ба азамати Пайғамбар (с) эътироф кард.[27]

Замони фиристодани номаҳо

Дар бораи замони фиристодани ин номаҳо миёни таърихнигорон ихтилофи назар вуҷуд дорад; бархе онро дар зилҳаҷҷаи соли 6 ҳиҷрӣ[28] бархе дар муҳаррами соли ҳафтуми ҳиҷрӣ[29] ва бархе дигар дар фосилаи байни сулҳи Ҳудайбия то вафоти Пайғамбар (с)[30] зикр кардаанд.

Китобшиносӣ

  • Ибни Ҷавзӣ, Абдурраҳмон ибни Алӣ, Расоил ва русулу Расулиллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам ила-л-мулук ва-л-ашроф, Димишқ, 1425ҳ.қ./2004

Эзоҳ

  1. ↑ Ибни Абишайба, ал-Мусаннаф, 1409ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.347; Яъқубӣ, Таърихи Яъқубӣ, Дор Содир, ҷ.2, саҳ.78
  2. ↑ Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.198-201
  3. ↑ Яъқубӣ, Таърихи Яъқубӣ, Дор Содир, ҷ.2, саҳ.78; Ибни Ҳишом, ас-Сирaт-ун-набавия, бетаърих, ҷ.2, саҳ.607; Ибни Қайим, Зод-ул-маод, 1415ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.122-123
  4. ↑ Ибни Қайим, Зод-ул-маод, 1415ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.122-123
  5. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.644; Ибни Ҳишом, ас-Сирaт-ун-набавия, бетаърих, ҷ.2, саҳ.607
  6. ↑ Аҳмадии Миёнҷӣ, Макотиб-ур-расул, 1419ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.187; Ибни Абишайба, ал-Мусаннаф, 1409ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.347
  7. ↑ Ибни Ҳиббон, ас-Сиқот, 1393ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.8-9; Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.652
  8. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.3, саҳ.29
  9. ↑ Омилӣ, ас-Саҳеҳ мин сирaт-ин-набий-ил-аъзам, 1426ҳ.қ., ҷ.16, саҳ.255
  10. ↑ Ибни Занҷувайҳ, ал-Амвол, 1406ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.119; Абулфараҷи Исфаҳонӣ, ал-Ағонӣ, 1415ҳ.қ., ҷ.6, саҳ.525
  11. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.654-656; Маҷлисӣ, Биҳор-ул-анвор, 1403ҳ.қ., ҷ.20, саҳ.389
  12. ↑ Ибни Шаҳрошуб, Маноқиб, 1379ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.79
  13. ↑ Хоразмӣ, Муфид-ул-улум ва мубид-ул-ҳумум, 1418ҳ.қ., саҳ.53; Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.652
  14. ↑ Ибни Қайим, Ҳидоят-ул-ҳаёро фи аҷвибат-ил-яҳуд ва-н-насоро, 1416ҳ.қ., саҳ.283; Ибни Сайидуннос, Уюн-ул-асар, 1414ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.335
  15. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.3, саҳ.29
  16. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.652-653; Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.198-199
  17. ↑ Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.201
  18. ↑ Балозурӣ, Футуҳ-ул-булдон, 1988 м., саҳ.83; Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.201
  19. ↑ Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.198-199
  20. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.652-653; Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.198-199
  21. ↑ Табарсӣ, Иълом-ул-варо, 1390ҳ.қ., саҳ.46
  22. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.3, саҳ.29
  23. ↑ Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.199
  24. ↑ Омилӣ, ас-Саҳеҳ мин сирaт-ин-набий-ил-аъзам, 1426ҳ.қ., ҷ.17, саҳ.59
  25. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.646
  26. ↑ Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.200-201
  27. ↑ Ибни Абишайба, ал-Мусаннаф, 1409ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.347
  28. ↑ Ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, 1410ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.198; Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.644
  29. ↑ Ибни Қайим, Зод-ул-маод, 1415ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.120
  30. ↑ Табарӣ, Таърихи Табарӣ, 1387ҳ.ш., ҷ.2, саҳ.645

Сарчашма

  • Абулфараҷи Исфаҳонӣ, Алӣ ибни Ҳусайн, ал-Ағонӣ, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, чопи аввал, 1415ҳ.қ.
  • Ибни Абишайба, Абдуллоҳ ибни Муҳаммад, ал-Мусаннаф фи-л-аҳодис ва-л-асор, таҳқиқи Камол Юсуфул Ҳут, Риёз, Мактабат-ур-рушд, 1409ҳ.қ.
  • Ибни Ҳиббон, Муҳаммад ибни Ҳиббон, ас-Сиқот, таҳқиқи Ҳусайн Иброҳим Заҳрон, Бейрут, Муассисат-ул-кутуб-ис-сақофия, 1393ҳ.қ.
  • Ибни Занҷувайҳ, Ҳамид ибни Мухалад, ал-Амвол, таҳқиқи Шокир Зиб Файёз, ас-Саудия, Марказ ал-Малик Файсал ли-л-буҳус ва-д-диросот-ул-исломия, чопи аввал, 1406ҳ.қ.
  • Ибни Саъд, Муҳаммад ибни Саъд, ат-Табақот-ул-кубро, таҳқиқи Муҳаммад Абдулқодир Ато, Бейрут, Дор-ул-кутуб-ил-илмия, чопи аввал, 1410ҳ.қ.
  • Ибни Сайидуннос, Муҳаммад ибни Сайидуннос, Уюн-ул-асар фи фунун-ил-мағозӣ ва-ш-шамоил ва-с-сияр, таълиқи Иброҳим Муҳаммад Рамазон, Бейрут, Дор-ул-қалам, чопи аввал, 1414ҳ.қ.
  • Ибни Шаҳрошуб, Муҳаммад ибни Алӣ, Маноқиби Оли Абитолиб (а), Қум, Аллома, чопи аввал, 1379ҳ.қ.
  • Ибни Қайим Ҷавзия, Муҳаммад ибни Абибакр, Зод-ул-маод фи ҳудо хайр-ил-ибод, таҳқиқи Шуайб Арнаут ва Абдулқодир Арнаут, Бейрут, Муассисат-ур-рисола, 1415ҳ.қ.
  • Ибни Қайим Ҷавзия, Муҳаммад ибни Абибакр, Ҳидоят-ул-ҳаёро фи аҷвибат-ил-яҳуд ва-н-насоро, таҳқиқи Муҳаммад Аҳмадул Ҳоҷ, Димишқ, Дор-ул-қалам, 1416ҳ.қ.
  • Ибни Ҳишом, Абдулмалик ибни Ҳишом, ас-Сирaт-ун-набавия, таҳқиқи Мустафо Сақо ва Иброҳим Абиёрӣ ва Абдулҳафиз Шалабӣ, Бейрут, Дор-ул-маърифа, бетаърих.
  • Аҳмадии Миёнҷӣ, Алӣ, Макотиб-ур-расул саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи, Қум, Дор-ул-ҳадис, чопи аввал, 1419ҳ.қ.
  • Балозурӣ, Аҳмад ибни Яҳё, Футуҳ-ул-булдон, Бейрут, Дор ва мактабат-ул-ҳилол, 1988 м.
  • Хоразмӣ, Муҳаммад ибни Аббос, Муфид-ул-улум ва мубид-ул-ҳумум, таҳқиқи Абдуллоҳ ибни Иброҳим Ансорӣ, Бейрут, Мактабат-ул-асрия, 1418ҳ.қ.
  • Табарсӣ, Фазл ибни Ҳасан, Иълом-ул-варо би аълом-ил-ҳудо, Теҳрон, Исломия, чопи севум, 1390ҳ.қ.
  • Табарӣ, Муҳаммад ибни Ҷарир, Таърихи Табарӣ: Таърих-ул-умам ва-л-мулук, таҳқиқи Муҳаммад Абулфазл Иброҳим, Бейрут, Дор-ут-турос, чопи дувум, 1387ҳ.ш.
  • Омилӣ, Сайид Ҷаъфар Муртазоъ, ас-Саҳеҳ мин сирaт-ин-набий-ил-аъзам, Қум, Дор-ул-ҳадис, чопи аввал, 1426ҳ.қ.
  • Маҷлисӣ, Муҳаммадбоқир, Биҳор-ул-анвор, тасҳеҳи ҷамъи аз муҳаққиқон, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, чопи дувум, 1403ҳ.қ.
  • Яъқубӣ, Аҳмад ибни Абияъқуб, Таърихи Яъқубӣ, Бейрут, Дор Содир, бетаърих.

Пайванд ба берун

Баргирифта аз "https://tg.wikishia.net/w/index.php?title=Номаҳои_Пайғамбар_(с)_ба_подшоҳон&oldid=35169"