Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Үндана:Умри Нӯҳ

Аз wikishia

Умри Нӯҳ (форсӣ: عمر نوح) аз мавзуотест, ки дар Қуръон ва ривоёт матраҳ шудааст.[1] Нӯҳ аз паёмбарони улулъазм аст[2] ва тӯлонӣ будани умри ӯ аз вижагиҳои хос ва муъҷизоти ӯ дониста шудааст. Аз ин рӯ, дар баъзе сарчашмаҳо аз ӯ бо унвони Шайхуланбиё ёд шудааст.[3]

Муъҷизот ва ирҳосот
Муъҷиза / Ирҳос Шахси вобаста
Шаққ-ул-қамар Ҳазрати Муҳаммад (с)
Қуръон Ҳазрати Муҳаммад (с)
Радд-уш-шамс Ҳазрати Муҳаммад (с)
Сухан гуфтан дар гаҳвора Ҳазрати Исо (а)
Асои Мӯсо Ҳазрати Мӯсо (а)
Яди байзо Ҳазрати Мӯсо (а)
Гуфтугӯи Худо бо Мӯсо Ҳазрати Мӯсо (а)
Ноқаи Солеҳ Солеҳи пайғамбар
Қолинчаи паранда Сулаймони пайғамбар
Сухан гуфтан бо ҳайвонот Сулаймони пайғамбар
Зинда шудани чор паранда Иброҳими пайғамбар
Сард шудани оташ Иброҳими пайғамбар
Бордории Марям Марям модари Исо
Умри дарози Нӯҳ Ҳазрати Нӯҳ (а)

Дар сарчашмаҳо, зиндагии Нӯҳ ба се давра «пеш аз беъсат», «аз беъсат то тӯфон» ва «пас аз тӯфон» тақсим шудааст.[4] Дар бораи маҷмуи умри ӯ, тақрибан 15 қавл нақл шуда, ки аз 950 то 3000 солро дарбар мегирад.[5] Дар баъзе ривоёт, умри Нӯҳ 2500 сол гузориш шудааст.[6] Баъзе уламо, ин қавлро саҳеҳтар донистаанд.[7]

Қуръон дар ояти 14 сураи Анкабут, муддати даъвати Нӯҳро 950 сол баён кардааст. Ин муддат аз замони беъсат то тӯфони Нӯҳ будааст[8] ва ӯ дар ин солҳо қавми худро ба Худо даъват мекард.[9] Баъзе, ин давраро тӯлонитарин муддати даъват дар миёни паёмбарон донистаанд.[10] Бинобар ин, 950 сол танҳо бахше аз зиндагии Нӯҳ аст.[11] Аллома Таботабоӣ, низ гузориши Таврот дар бораи 950 сол будани маҷмуи умри Нӯҳро бо мафоди ин оят носозгор донистааст.[12]

Дар бораи муддати зиндагии Нӯҳ пеш аз беъсат ва пас аз тӯфон, гузоришҳои мухталифе дар сарчашмаҳо омадааст.[13] Барои давраи пеш аз беъсаташ ба паёмбарӣ 40[14] то 850 сол[15] ва барои давраи пас аз тӯфон 60[16] то 1200 сол[17] зикр шудааст. Баъзе низ дар тӯлонӣ будани умри Нӯҳ тардид кардаанд.[18]

Дар баъзе сарчашмаҳо, тӯлонӣ будани умри Нӯҳ, ҳамчун шоҳиде барои имкони тӯли умри Имом Маҳдӣ (аҷ)[19] ва омиле барои рафъи тардид ва пазируфтани осонтари он дониста шудааст.[20] Уламои динӣ ҳамчунон Сайид Муртазо,[21] Ибни Майсами Баҳронӣ[22] ва Муҳаммадбоқири Садр[23] барои тӯли умри Имом Маҳдӣ (аҷ) ба умри Нӯҳ истинод кардаанд.

Таъбири «Умри Нӯҳ» дар адабиёти форсӣ ва арабӣ низ ба кор рафтааст.[24] Шоироне ҳамчунон Саноӣ,[25] Муҳаммад ибни Муҳаммади Анварӣ,[26] Мавлавӣ,[27] Авҳадии Мароғаӣ[28] ва Салими Теҳронӣ[29] дар сурудаҳои худ ба он ишора кардаанд.

Шоирони арабзабон низ ба ин мавзуъ пардохтаанд; аз ҷумла, Заббон ибни Сиёри Фаззорӣ, шоири давраи ҷоҳилият,[30] Сайид Исмоили Ҳимярӣ,[31] Абулъатоҳия[32] ва Асмаъӣ.[33] Ин таъбир дар гуфтугӯҳои омиёна низ ба суратҳое мисли «Умри Нӯҳ доштан»[34] барои ишора ба тӯлонӣ будани умр ба кор меравад.

Эзоҳ

  1. Ниг.: Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.405 - 411.
  2. Таботабоӣ, ал-Мизон, ҷ.16, саҳ.278.
  3. Саълабӣ, Қисас-ул-анбиё, саҳ.56.
  4. Кулайнӣ, ал-Кофӣ, ҷ.8, саҳ.284; Шайхи Садуқ, Амолӣ, саҳ.511.
  5. Ниг.: Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.405 - 411; Оли Кошифулғито, Асл-уш-шиа ва усулуҳо, саҳ.150.
  6. Кулайнӣ, ал-Кофӣ, ҷ.8, саҳ.284; Шайхи Садуқ, Камол-уд-дин, ҷ.2, саҳ.523.
  7. Маҷлисӣ, Биҳор-ул-анвор, ҷ.11, саҳ.290; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.410.
  8. Таботабоӣ, ал-Мизон, ҷ.16, саҳ.114.
  9. Мазоҳирӣ, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, саҳ.158; Қатифӣ, Маъолими маҳдавия, саҳ.147.
  10. Саълабӣ, Қисас-ул-анбиё, саҳ.56.
  11. Мазоҳирӣ, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, саҳ.158-159; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.410.
  12. Таботабоӣ, ал-Мизон, ҷ.16, саҳ.114.
  13. Ниг.: Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.405 - 411.
  14. Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333.
  15. Шайхи Садуқ, Амолӣ, саҳ.511.
  16. Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333.
  17. Оли Кошифулғито, Асл-уш-шиа ва усулуҳо, саҳ.150.
  18. Туркошванд, «عمر نوح؛ بازخوانی درون‌دینی», Сайти Седонет.
  19. Мазоҳирӣ, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, саҳ.160; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.411.
  20. Содиқии Теҳронӣ, ал-Фурқон, ҷ.23, саҳ.34.
  21. Сайид Муртазо, Шарҳ ҷумал-ил-илм ва-л-амал, саҳ.234.
  22. Ибни Майсам, Қавоид-ул-маром, саҳ.191.
  23. Садр, Баҳс ҳавл-ал-Маҳдӣ (аҷ), саҳ.30-31.
  24. Ниг.: Саолибӣ, Симор-ул-қулуб, саҳ.42.
  25. Саноӣ, Девони Ҳакими Саноӣ, саҳ.317 ва 608.
  26. Анварӣ, Девони Анварӣ, саҳ.518.
  27. Мавлавӣ, Куллиёти девони Шамси Табрезӣ, саҳ.875.
  28. Авҳадӣ, Куллиёти Авҳадии Исфаҳонӣ, саҳ.273.
  29. Салими Теҳронӣ, Девони Салими Теҳронӣ, саҳ.183.
  30. «ألم تر حوشبا یبنی قصورا», Сайти Қасида.
  31. Навбахтӣ, Фирақ-уш-шиа, саҳ.31.
  32. Абулъатоҳия, Девони Абулъатоҳия, саҳ.117.
  33. Ҷоҳиз, Китоб-ул-ҳайвон, ҷ.6, саҳ.375.
  34. Мусавии Омулӣ, «Кинояҳои қуръонӣ дар фарҳанги эронӣ», саҳ.39.

Сарчашма

  • Абулъатоҳия, Исмоил ибни Қосим, Девони Абулъатоҳия, Бейрут, Дор Бейрут, бетаърих.
  • Авҳадӣ, Рукнуддин, Куллиёти Авҳадии Исфаҳонӣ маъруф ба Мароғаӣ, Теҳрон, Амири Кабир, 1340ҳ.ш.
  • Анварӣ, Муҳаммад ибни Муҳаммад, Девони Анварӣ, Теҳрон, Сикка, 1364ҳ.ш.
  • Аскарӣ, Наҷмуддин, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд-ил-мунтазар алайҳиссалом инда уламои аҳл-ис-сунна ва-л-имомия, Наҷаф, ал-Атабат-ул-алавият-ул-муқаддаса, 1436ҳ.қ.
  • Ибни Майсам, Майсам ибни Алӣ, Қавоид-ул-маром фи илм-ил-калом, Қум, Мактаба Оятуллоҳ-ил-узмо ал-Маръашӣ ан-Наҷафӣ, 1406ҳ.қ.
  • Кулайнӣ, Муҳаммад ибни Яъқуб, ал-Кофӣ, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, 1363ҳ.ш.
  • Қатифӣ, Низор Оли Сунбул, Маъолими маҳдавия, Наҷаф, Маркази мутолиоти тахассусӣ дар бораи Имом Маҳдӣ (аҷ), 1438ҳ.қ.
  • Қуртубӣ, Муҳаммад ибни Аҳмад, ал-Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, Теҳрон, Носири Хусрав, 1364ҳ.ш.
  • Мавлавӣ, Муҳаммад ибни Муҳаммад, Куллиёти девони Шамси Табрезӣ, Теҳрон, Амири Кабир, 1367ҳ.ш.
  • Мазоҳирӣ, Муҳаммад, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, Қум, Арғувони дониш, 1383ҳ.ш.
  • Маҷлисӣ, Муҳаммадбоқир, Биҳор-ул-анвор: ал-ҷомеъату ли дурари ахбор-ил-аиммат-ил-атрор, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, 1362ҳ.ш.
  • Мусавии Омулӣ, Сайид Муҳсин, «کنایه‌های قرآنی در فرهنگ ایرانی»Кинояҳои қуръонӣ дар фарҳанги эронӣ»), маҷаллаи Гулистони Қуръон, №166, декабри 2003.
  • Навбахтӣ, Ҳасан ибни Мӯсо, Фирақ-уш-шиа, тарҷума: Муҳаммадҷаводи Машкур, Теҳрон, Илмӣ ва фарҳангӣ, чопи дувум, 1381ҳ.ш.
  • Оли Кошифулғито, Муҳаммадҳусайн, Асл-уш-шиа ва усулуҳо, Бейрут, Дор-ул-азво, чопи аввал, 1410ҳ.қ.
  • Садр, Сайид Муҳаммадбоқир, Баҳс ҳавл-ал-Маҳдӣ (аҷ), Бейрут, Маркази Ғадир барои мутолиоти исломӣ, 1417ҳ.қ.
  • Сайид Муртазо, Алӣ ибни Ҳусайн, Шарҳ ҷумал-ил-илм ва-л-амал, таҳқиқ: Яъқуби Ҷаъфарии Мароғаӣ, Теҳрон, Дор-ул-усва ли-т-тибоъа ва-н-нашр, 1419ҳ.қ.
  • Салими Теҳронӣ, Муҳаммадқулӣ, Девони Салими Теҳронӣ, Теҳрон, Нигоҳ, 1389ҳ.ш.
  • Саноӣ, Маҷдуд ибни Одам, Девони Ҳакими Саноии Ғазнавӣ бар асоси муътабартарин нусхаҳо, Теҳрон, Озодмеҳр, 1381ҳ.ш.
  • Саолибӣ, Абдулмалик ибни Муҳаммад, Симор-ул-қулуб фи-л-музоф ва-л-мансуб, Лубнон, ал-Мактабат-ул-асрия, 1428ҳ.қ.
  • Саълабӣ, Аҳмад ибни Муҳаммад, Қисас-ул-анбиё ал-мусаммо аройис-ул-маҷолис, Бейрут, Дор-ул-кутуб-ил-илмия, 1425ҳ.қ.
  • Содиқии Теҳронӣ, Муҳаммад, ал-Фурқон фи тафсир-ил-Қуръон би-л-Қуръон ва-с-сунна, Бейрут, Фарҳанги исломӣ, 1406ҳ.қ.
  • Таботабоӣ, Муҳаммадҳусайн, ал-Мизон фи тафсир-ил-Қуръон, Бейрут, Муассисат-ул-аъламӣ ли-л-матбуот, 1393ҳ.қ.
  • Туркошванд, Амирҳусайн, «عمر نوح؛ بازخوانی درون‌دینی» («Умри Нӯҳ; бозхонии дарундинӣ»), Сайти Седонет, санаи дарҷи матлаб: 12 ноябри 2019, санаи боздид: 25 августи 2026.
  • Шайхи Садуқ, Муҳаммад ибни Алӣ, Амолӣ, Теҳрон, Китобчӣ, 1376ҳ.ш.
  • Шайхи Садуқ, Муҳаммад ибни Алӣ, Камол-уд-дин ва тамом-ун-неъма, таҳқиқ: Алиакбари Ғаффорӣ, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, 1354ҳ.ш.
  • Ҷоҳиз, Амр ибни Баҳр, Китоб-ул-ҳайвон, Бейрут, Дор-ул-кутуб-ил-илмия, 1424ҳ.қ.
  • «ألم تر حوشبا یبنی قصورا» («Алам тара Ҳушабо ябно қусуран»), Сайти Қасида, санаи боздид: 25 августи 2026.