Үндана:Умри Нӯҳ
Умри Нӯҳ (форсӣ: عمر نوح) аз мавзуотест, ки дар Қуръон ва ривоёт матраҳ шудааст.[1] Нӯҳ аз паёмбарони улулъазм аст[2] ва тӯлонӣ будани умри ӯ аз вижагиҳои хос ва муъҷизоти ӯ дониста шудааст. Аз ин рӯ, дар баъзе сарчашмаҳо аз ӯ бо унвони Шайхуланбиё ёд шудааст.[3]
Дар сарчашмаҳо, зиндагии Нӯҳ ба се давра «пеш аз беъсат», «аз беъсат то тӯфон» ва «пас аз тӯфон» тақсим шудааст.[4] Дар бораи маҷмуи умри ӯ, тақрибан 15 қавл нақл шуда, ки аз 950 то 3000 солро дарбар мегирад.[5] Дар баъзе ривоёт, умри Нӯҳ 2500 сол гузориш шудааст.[6] Баъзе уламо, ин қавлро саҳеҳтар донистаанд.[7]
Қуръон дар ояти 14 сураи Анкабут, муддати даъвати Нӯҳро 950 сол баён кардааст. Ин муддат аз замони беъсат то тӯфони Нӯҳ будааст[8] ва ӯ дар ин солҳо қавми худро ба Худо даъват мекард.[9] Баъзе, ин давраро тӯлонитарин муддати даъват дар миёни паёмбарон донистаанд.[10] Бинобар ин, 950 сол танҳо бахше аз зиндагии Нӯҳ аст.[11] Аллома Таботабоӣ, низ гузориши Таврот дар бораи 950 сол будани маҷмуи умри Нӯҳро бо мафоди ин оят носозгор донистааст.[12]
Дар бораи муддати зиндагии Нӯҳ пеш аз беъсат ва пас аз тӯфон, гузоришҳои мухталифе дар сарчашмаҳо омадааст.[13] Барои давраи пеш аз беъсаташ ба паёмбарӣ 40[14] то 850 сол[15] ва барои давраи пас аз тӯфон 60[16] то 1200 сол[17] зикр шудааст. Баъзе низ дар тӯлонӣ будани умри Нӯҳ тардид кардаанд.[18]
Дар баъзе сарчашмаҳо, тӯлонӣ будани умри Нӯҳ, ҳамчун шоҳиде барои имкони тӯли умри Имом Маҳдӣ (аҷ)[19] ва омиле барои рафъи тардид ва пазируфтани осонтари он дониста шудааст.[20] Уламои динӣ ҳамчунон Сайид Муртазо,[21] Ибни Майсами Баҳронӣ[22] ва Муҳаммадбоқири Садр[23] барои тӯли умри Имом Маҳдӣ (аҷ) ба умри Нӯҳ истинод кардаанд.
Таъбири «Умри Нӯҳ» дар адабиёти форсӣ ва арабӣ низ ба кор рафтааст.[24] Шоироне ҳамчунон Саноӣ,[25] Муҳаммад ибни Муҳаммади Анварӣ,[26] Мавлавӣ,[27] Авҳадии Мароғаӣ[28] ва Салими Теҳронӣ[29] дар сурудаҳои худ ба он ишора кардаанд.
Шоирони арабзабон низ ба ин мавзуъ пардохтаанд; аз ҷумла, Заббон ибни Сиёри Фаззорӣ, шоири давраи ҷоҳилият,[30] Сайид Исмоили Ҳимярӣ,[31] Абулъатоҳия[32] ва Асмаъӣ.[33] Ин таъбир дар гуфтугӯҳои омиёна низ ба суратҳое мисли «Умри Нӯҳ доштан»[34] барои ишора ба тӯлонӣ будани умр ба кор меравад.
Эзоҳ
- ↑ Ниг.: Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.405 - 411.
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, ҷ.16, саҳ.278.
- ↑ Саълабӣ, Қисас-ул-анбиё, саҳ.56.
- ↑ Кулайнӣ, ал-Кофӣ, ҷ.8, саҳ.284; Шайхи Садуқ, Амолӣ, саҳ.511.
- ↑ Ниг.: Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.405 - 411; Оли Кошифулғито, Асл-уш-шиа ва усулуҳо, саҳ.150.
- ↑ Кулайнӣ, ал-Кофӣ, ҷ.8, саҳ.284; Шайхи Садуқ, Камол-уд-дин, ҷ.2, саҳ.523.
- ↑ Маҷлисӣ, Биҳор-ул-анвор, ҷ.11, саҳ.290; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.410.
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, ҷ.16, саҳ.114.
- ↑ Мазоҳирӣ, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, саҳ.158; Қатифӣ, Маъолими маҳдавия, саҳ.147.
- ↑ Саълабӣ, Қисас-ул-анбиё, саҳ.56.
- ↑ Мазоҳирӣ, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, саҳ.158-159; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.410.
- ↑ Таботабоӣ, ал-Мизон, ҷ.16, саҳ.114.
- ↑ Ниг.: Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.405 - 411.
- ↑ Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333.
- ↑ Шайхи Садуқ, Амолӣ, саҳ.511.
- ↑ Қуртубӣ, Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, ҷ.13, саҳ.332 - 333.
- ↑ Оли Кошифулғито, Асл-уш-шиа ва усулуҳо, саҳ.150.
- ↑ Туркошванд, «عمر نوح؛ بازخوانی دروندینی», Сайти Седонет.
- ↑ Мазоҳирӣ, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, саҳ.160; Аскарӣ, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд..., ҷ.2, саҳ.411.
- ↑ Содиқии Теҳронӣ, ал-Фурқон, ҷ.23, саҳ.34.
- ↑ Сайид Муртазо, Шарҳ ҷумал-ил-илм ва-л-амал, саҳ.234.
- ↑ Ибни Майсам, Қавоид-ул-маром, саҳ.191.
- ↑ Садр, Баҳс ҳавл-ал-Маҳдӣ (аҷ), саҳ.30-31.
- ↑ Ниг.: Саолибӣ, Симор-ул-қулуб, саҳ.42.
- ↑ Саноӣ, Девони Ҳакими Саноӣ, саҳ.317 ва 608.
- ↑ Анварӣ, Девони Анварӣ, саҳ.518.
- ↑ Мавлавӣ, Куллиёти девони Шамси Табрезӣ, саҳ.875.
- ↑ Авҳадӣ, Куллиёти Авҳадии Исфаҳонӣ, саҳ.273.
- ↑ Салими Теҳронӣ, Девони Салими Теҳронӣ, саҳ.183.
- ↑ «ألم تر حوشبا یبنی قصورا», Сайти Қасида.
- ↑ Навбахтӣ, Фирақ-уш-шиа, саҳ.31.
- ↑ Абулъатоҳия, Девони Абулъатоҳия, саҳ.117.
- ↑ Ҷоҳиз, Китоб-ул-ҳайвон, ҷ.6, саҳ.375.
- ↑ Мусавии Омулӣ, «Кинояҳои қуръонӣ дар фарҳанги эронӣ», саҳ.39.
Сарчашма
- Абулъатоҳия, Исмоил ибни Қосим, Девони Абулъатоҳия, Бейрут, Дор Бейрут, бетаърих.
- Авҳадӣ, Рукнуддин, Куллиёти Авҳадии Исфаҳонӣ маъруф ба Мароғаӣ, Теҳрон, Амири Кабир, 1340ҳ.ш.
- Анварӣ, Муҳаммад ибни Муҳаммад, Девони Анварӣ, Теҳрон, Сикка, 1364ҳ.ш.
- Аскарӣ, Наҷмуддин, ал-Имом-ул-Маҳдӣ-ил-мавъуд-ил-мунтазар алайҳиссалом инда уламои аҳл-ис-сунна ва-л-имомия, Наҷаф, ал-Атабат-ул-алавият-ул-муқаддаса, 1436ҳ.қ.
- Ибни Майсам, Майсам ибни Алӣ, Қавоид-ул-маром фи илм-ил-калом, Қум, Мактаба Оятуллоҳ-ил-узмо ал-Маръашӣ ан-Наҷафӣ, 1406ҳ.қ.
- Кулайнӣ, Муҳаммад ибни Яъқуб, ал-Кофӣ, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, 1363ҳ.ш.
- Қатифӣ, Низор Оли Сунбул, Маъолими маҳдавия, Наҷаф, Маркази мутолиоти тахассусӣ дар бораи Имом Маҳдӣ (аҷ), 1438ҳ.қ.
- Қуртубӣ, Муҳаммад ибни Аҳмад, ал-Ҷомеъ-ул-аҳком-ил-Қуръон, Теҳрон, Носири Хусрав, 1364ҳ.ш.
- Мавлавӣ, Муҳаммад ибни Муҳаммад, Куллиёти девони Шамси Табрезӣ, Теҳрон, Амири Кабир, 1367ҳ.ш.
- Мазоҳирӣ, Муҳаммад, Имкони тӯли умр то беинтиҳо, Қум, Арғувони дониш, 1383ҳ.ш.
- Маҷлисӣ, Муҳаммадбоқир, Биҳор-ул-анвор: ал-ҷомеъату ли дурари ахбор-ил-аиммат-ил-атрор, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, 1362ҳ.ш.
- Мусавии Омулӣ, Сайид Муҳсин, «کنایههای قرآنی در فرهنگ ایرانی» («Кинояҳои қуръонӣ дар фарҳанги эронӣ»), маҷаллаи Гулистони Қуръон, №166, декабри 2003.
- Навбахтӣ, Ҳасан ибни Мӯсо, Фирақ-уш-шиа, тарҷума: Муҳаммадҷаводи Машкур, Теҳрон, Илмӣ ва фарҳангӣ, чопи дувум, 1381ҳ.ш.
- Оли Кошифулғито, Муҳаммадҳусайн, Асл-уш-шиа ва усулуҳо, Бейрут, Дор-ул-азво, чопи аввал, 1410ҳ.қ.
- Садр, Сайид Муҳаммадбоқир, Баҳс ҳавл-ал-Маҳдӣ (аҷ), Бейрут, Маркази Ғадир барои мутолиоти исломӣ, 1417ҳ.қ.
- Сайид Муртазо, Алӣ ибни Ҳусайн, Шарҳ ҷумал-ил-илм ва-л-амал, таҳқиқ: Яъқуби Ҷаъфарии Мароғаӣ, Теҳрон, Дор-ул-усва ли-т-тибоъа ва-н-нашр, 1419ҳ.қ.
- Салими Теҳронӣ, Муҳаммадқулӣ, Девони Салими Теҳронӣ, Теҳрон, Нигоҳ, 1389ҳ.ш.
- Саноӣ, Маҷдуд ибни Одам, Девони Ҳакими Саноии Ғазнавӣ бар асоси муътабартарин нусхаҳо, Теҳрон, Озодмеҳр, 1381ҳ.ш.
- Саолибӣ, Абдулмалик ибни Муҳаммад, Симор-ул-қулуб фи-л-музоф ва-л-мансуб, Лубнон, ал-Мактабат-ул-асрия, 1428ҳ.қ.
- Саълабӣ, Аҳмад ибни Муҳаммад, Қисас-ул-анбиё ал-мусаммо аройис-ул-маҷолис, Бейрут, Дор-ул-кутуб-ил-илмия, 1425ҳ.қ.
- Содиқии Теҳронӣ, Муҳаммад, ал-Фурқон фи тафсир-ил-Қуръон би-л-Қуръон ва-с-сунна, Бейрут, Фарҳанги исломӣ, 1406ҳ.қ.
- Таботабоӣ, Муҳаммадҳусайн, ал-Мизон фи тафсир-ил-Қуръон, Бейрут, Муассисат-ул-аъламӣ ли-л-матбуот, 1393ҳ.қ.
- Туркошванд, Амирҳусайн, «عمر نوح؛ بازخوانی دروندینی» («Умри Нӯҳ; бозхонии дарундинӣ»), Сайти Седонет, санаи дарҷи матлаб: 12 ноябри 2019, санаи боздид: 25 августи 2026.
- Шайхи Садуқ, Муҳаммад ибни Алӣ, Амолӣ, Теҳрон, Китобчӣ, 1376ҳ.ш.
- Шайхи Садуқ, Муҳаммад ибни Алӣ, Камол-уд-дин ва тамом-ун-неъма, таҳқиқ: Алиакбари Ғаффорӣ, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, 1354ҳ.ш.
- Ҷоҳиз, Амр ибни Баҳр, Китоб-ул-ҳайвон, Бейрут, Дор-ул-кутуб-ил-илмия, 1424ҳ.қ.
- «ألم تر حوشبا یبنی قصورا» («Алам тара Ҳушабо ябно қусуран»), Сайти Қасида, санаи боздид: 25 августи 2026.