Ояти 25 сураи Ҳадид

Ояти 25 сураи Ҳадид

Маълумот дар бораи оят
Воқеъ дар сураи	Ҳадид
Шумораи оят	25
Ҷузъ	27
Макони нузул	Мадина
Мавзуъ	Эътиқодӣ
Дар бораи	Фалсафаи беъсати пайғамбарон
Дигар	Озмоиши чигунагии рафтори мардум бо пайғамбарон

Ояти 25 сураи Ҳадид (форсӣ: آیه ۲۵ سوره حدید) ба шарҳу баёни фалсафаи асосии беъсати пайғамбарон мепардозад. Бар асоси ин оят, Худованд пайғамбаронро бо муъҷизот, китобҳои осмонӣ ва мизон фиристодааст, то мардум ба барпоии адолат бархезанд.

Мизон дар тафсирҳо ба абзорҳои санҷиши аъмоли инсон ва дар баъзе ривоёти шиа ба имоми маъсум тафсир шудааст.

Ин оят дар вокуниш ба сустии мусалмонон дар инфоқ барои ҷиҳод нозил шуда ва бар масъулиятпазирии инсонҳо дар таҳаққуқи адолат таъкид меварзад. Дар мавриди шумули ин адолат, дидгоҳҳои муфассирон мухталиф аст: баъзе онро мунҳасир ба адолати иҷтимоӣ дониста, гурӯҳе дигар онро шомили адолати фардӣ ҳам медонанд.

Барпоии адл ҳадафи асосии беъсат

Ояти 25 сураи Ҳадид, барпоии қисту адл дар ҷомеа бо мушорикати мардумро ҳадафи асосии беъсати пайғамбарон баршумурда ва абзорҳои таҳаққуқи ин ҳадафро муаррифӣ мекунад. Ҳамчунин Худои мутаол дар ин оят худро тавоно ва бениёз муаррифӣ карда, то нишон диҳад, ки барои таҳаққуқи ҳадафҳояш, ниёзманди ёрии мардумон нест.

“ لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ

Ба ростӣ [мо] паёмбарони худро бо далоили ошкор равона кардем ва бо онҳо китоб ва тарозуро фуруд овардем, то мардум ба инсоф бархезанд ва оҳанро, ки дар он барои мардум хатаре сахт ва судҳоест, падидовардем, то Худо маълум бидорад, ки чӣ касе дар ниҳон ӯ ва паёмбаронашро ёрӣ медиҳад; оре, Худо тавоно ва шикастнопазир аст. ^{[Ҳадид: 25]}

”

Шаъни нузул

Дар тафсири ал-Мизон омадааст, ки оёти пешин ба сангдилии мусалмонон дар натиҷаи сустӣ дар анҷоми вазифаҳои динӣ ба вижа инфоқ дар роҳи ҷиҳод ишора дорад; аз ин рӯ ин оят нозил шуд, то ҳадафи асосии ташреи дин ва беъсати пайғамбаронро табйин кунад. Албатта дар Тафсири намуна, сабаби нузули оят чунин баён шудааст: бо таваҷҷӯҳ ба ин ки оёти пешин дар бораи сабқат гирифтан ба сӯи раҳмат, мағфират ва биҳишт сухан гуфтаанд, ин оят чигунагии паймудани ин масирро мушаххас месозад.

Озмоиши мардум ҳадафи дигари беъсат

Ояти 25 Ҳадид, шиносоии пайравони воқеии Худо ва пайғамбаронро низ аз ҳадафҳои беъсати пайғамбарон бармешуморад. Ба гуфтаи Муҳаммадҷаводи Муғния, Худованд бо фиристодани пайғамбарон ва абзорҳое чун оҳан, ки ҳам манфиат дорад ва ҳам зарар, мардумро меозмояд, то равшан гардад, ки чӣ касе, ҳатто дар ғайбати зоҳирии пайғамбарон ва танҳо бо дарки паёмашон, онҳоро ёрӣ медиҳад. Алломма Таботабоӣ низ сарбаландӣ дар ин озмоиши илоҳиро ба чигунагии ҳузури мардум дар майдони ҷиҳод дар роҳи Худо вобаста медонад.

Абзорҳои пайғамбарон барои ҳидоятгарӣ

Байинот ба маънои нишонаҳо ва далоили рӯшан монанди муъҷизот аст, ки пайғамбарон барои ҳидояти башар овардаанд. Мударрисӣ дар тафсири Мин ҳуда-л-Қуръон бо истинод ба ин вожа равиши пайғамбаронро бар асоси иқноъ ва огоҳибахшӣ медонад. Сайид Муҳаммадҳусайни Фазлуллоҳ низ эътиқод дорад, ки Худованд пайғамбаронро бо муъҷизот фиристода, то мардум бо шинохт ва бидуни тақлид, динро бипазиранд.

Бештари муфассирон манзур аз "китоб"-ро, ҳамаи китобҳои осмонӣ медонанд, ки ҳақиқат ва рӯҳи воҳиде доранд. Дар бораи мизон низ дидгоҳҳои гуногуне вуҷуд дорад: баъзе онро рамзи адолат дар муомилоти рӯзмарра ва баъзе дигар онро шомили ҳар абзори шинохти ҳақиқат мисли ақл, ваҳй ва таҷриба медонанд. Дар баъзе ривоёти шиа, мизон ба имоми маъсум, таъвил шудааст.

Адолати иҷтимоӣ ё фардӣ?

Муфассирон дар бораи доманаи шумули адолат дар ин оят ду дидгоҳ доранд. Баъзе онро шомили ҳар ду ҳавзаи фардӣ ва иҷтимоӣ медонанд, гурӯҳе дигар бо истинод ба сиёқи оят, онро мунҳасир ба адолати иҷтимоӣ мекунанд. Дар ин дидгоҳ, таъкид бар иҷрои ихтиёрии адолат аз сӯи мардум аст, на таҳмили он бо зур. Ба бовари Сайид Алии Хоманаӣ, Раҳбари вақти Ҷумҳурии исломии Эрон, таҳаққуқи комили ин адолат танҳо дар ҳукумати ҳазрати Маҳдӣ (а) муяссар хоҳад буд.

Дар Тафсири намуна омадааст, ишораи оят ба фалсафаи офариниши оҳан, нишон медиҳад, ки барои истиқрори адолат, илова бар тарбияи ахлоқӣ, ба абзорҳои моддӣ низ ниёз аст, зеро ҷомеаҳои инсонӣ ҳамеша дар маърази таҳдиди ситамгарон қарор доранд.