Адо
 | Ин мақола як навиштаи тавсифӣ дар бораи як мафҳуми фиқҳист ва наметавонад меъёре барои аъмоли динӣ бошад. Барои аъмоли динӣ ба манбаъҳои дигар муроҷиат намоед. |
Адо (форсӣ: ادا) истилоҳе дар фиқҳи исломӣ, ба маънии анҷом додани амали ибодӣ дар замони муайяншуда аз сӯи шореъ аст; монанди хондани намоз дар вақти махсуси он. Дар муқобили он, «қазо» қарор дорад, ки ба анҷоми амал пас аз поёни вақти муқаррар гуфта мешавад. Баъзе вақтҳо низ «адо» ба анҷоми таклифи шаръӣ, умуман ба анҷоми он дар вақти муқаррар ё берун аз он, гуфта мешавад; монанди адои қазои намоз.[1]
Аъмоли ибодӣ аз ҷиҳати замони анҷом ба ду даста тақсим мешаванд:
- Аъмоле, ки барои онҳо дар шариат замони муайян муқаррар шудааст; монанди намозҳои воҷиби рӯзона ва рӯзаи моҳи шарифи Рамазон. Агар ин аъмол дар замони муайяншуда анҷом шаванд, «адо» ва агар пас аз поёни вақт анҷом шаванд, «қазо» шумурда мешаванд. Барои намуна, вақти намози субҳ аз тулӯи субҳ то тулӯи офтоб ва вақти рӯза аз тулӯи субҳ то мағриби шаръӣ аст.
- Аъмоле, ки замони муайяне барои онҳо муқаррар нашудааст; монанди бартарафсозии наҷосат аз масҷид ва амр ба маъруф ва наҳй аз мункар.[2]
Эзоҳ
- ↑ Муассисаи доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, ал-Мавсуъат-ул-фиқҳия, ҷ.8, саҳ.12 - 24.
- ↑ Зеҳнии Теҳронӣ, Баён-ул-мурод, ҷ.1, саҳ.363 - 364; Фозили Муваҳидии Ланкаронӣ, Эзоҳ-ул-кифоя, ҷ.2, саҳ.510 - 514; Макорими Шерозӣ, Доират-ул-маорифи фиқҳи муқорин, ҷ.1, саҳ.429; Муассисаи доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, ал-Мавсуъат-ул-фиқҳия, ҷ.8, саҳ.24 - 25.
Сарчашма
- Зеҳнии Теҳронӣ, Сайид Муҳаммадҷавод, Баён-ул-мурод, шарҳи форсӣ бар Усул-ул-фиқҳ, Қум, Ганҷинаи Зеҳнӣ, 1388ҳ.ш.
- Макорими Шерозӣ, Носир, Доират-ул-маорифи фиқҳи муқорин, Қум, Мактабат-ул-имом Алӣ ибни Абитолиб (а), 1427ҳ.қ.
- Муассисаи доират-ул-маорифи фиқҳи исломӣ, ал-Мавсуъат-ул-фиқҳия, Қум, Муассисаи доират-ул-маориф фиқҳ-ул-исломӣ, 1428ҳ.қ.
- Фозили Муваҳидии Ланкаронӣ, Муҳаммад, Эзоҳ-ул-кифоя; таълиқаи Кифоят-ул-усул, Қум, интишороти Нӯҳ, 1385ҳ.ш.