Jump to content

Tahaddī

Az wikishia

In maqola dar borai mafhumi tahaddī ast. Baroi oşnoī bo tahaddī dar Qur'on, madxali Ojathoi Tahaddiro bubined.

Tahaddī (forsī: تَحَدّی) ba in ma'no ast, ki pajƣambaron az kasone ki ba pajƣambariaşon kofir şudaand, mexohand dar muqobili mu'çizahojaşon hamonande biovarand.

Tahaddī ba manzuri isboti nabuvvati Pajƣambar bo mu'çiza ançom megirad.

Dar şaş ojati Qur'on tahaddī ançom giriftaast, ki ba ojathoi Tahaddī ma'rufand. Dar ojathoi Tahaddī az inkorkunandagoni nabuvvati Pajƣambari Islom (s) xosta şudaast, ki monande baroi Qur'on biovarand, jo dasti kam surae monandi surahoi Qur'on bajon kunand.

Dar xususi tahaddiji Qur'on didgohhoi muxtalife vuçud dorad. Barxe mu'taqidand, Qur'on ham az nazari adabijot va ham az nazari mazmunaş tahaddī kardaast, ammo guruhe guftaand Qur'on tanho az lihozi adabī tahaddī kardaast.

Mafhumşinosī

Tahaddī ba muboriza talabidani raqib baroi oşkor şudani notavoniji ūst.[1]Tahaddī, istilohe dar ulumi qur'onī[2] va kalomi islomī[3] ba ma'noi da'vati pajƣambaron az munkironi nabuvvataşon ast to monande baroi mu'çizotaşon biovarand.[4]

Tahaddī, şarti mu'çiza

Ba guftai Azduddini Içī - mutakallimi qarni haştumi qamariji ahli sunnat, barxe az mutakallimon tahaddiro az şarthoi mu'çiza donistaand va farqi mu'çizai pajƣambaronro bo korhoi nobiƣaho jo karomoti avlijo dar in donistaand, ki mu'çiza bo tahaddī hamroh ast, ammo ƣajrimu'çiza biduni tahaddī surat megirad.[5] Gufta şudaast, hatto onhoe ki qajdi tahaddiro dar ta'rifi mu'çiza zikr nakardaand, bo istifoda az kalimoti digar, ba hamin matlab işora doştand.[6]

Bo in hol, barxe az mutakallimon bar in bovarand, ki zikri qajdi tahaddī dar ta'rifi mu'çiza, avvalan dalele az Qur'on, sunnat, içmo' va aql nadorad va sonijan sabab meşavad bisjore az mu'çizoti Pajƣambar (s) ki bo tahaddī hamroh nabudaast, mu'çiza ba hisob naojand.[7]

Tahaddiji Qur'on

Maqolai aslī: Ojathoi Tahaddī

Dar şaş ojati Qur'on baroi isboti mu'çiza budani Qur'on va sidqi nabuvvati Pajƣambar (s), tahaddī şudaast. In ojathoro ojathoi tahaddī nomidaand.[8] Dar se ojat az ojoti tahaddī, kasone ki Qur'onro az çonibi Xudo namedonand, da'vat şudaand, ki hamonande baroi on biovarand,[9] dar jak ojat, az munkiron xosta şudaast, ki dah sura monandi Qur'on biovarand[10] va dar du ojati digar, ba ovardani jak sura monandi Qur'on tahaddī şudaast.[11] Dar borai sajri nuzuli ojathoi tahaddī bajni muhaqqiqon ixtilofi nazar ast.[12]

Didgohho dar borai tahaddiji Qur'on

Olimoni musulmon dar xususi cigunagiji tahaddiji Qur'on didgohhoi muxtalife dorand. Barxe bar in bovarand, ki tahaddiji Qur'on tanho çanbai adabī dorad; ja'ne muxolifoni on ba ovardani matne dar sathi baloƣat va fasohati Qur'on da'vat şudaand,[13] ammo ba bovari kasone cun Alloma Tabotaboī (vaf.1360h.ş.) - mufassiri Qur'on, tahaddiji Qur'on har cizero ki Qur'on darbar dorad, şomil meşavad; monandi: ilmu ma'rifat, ummī budani Pajƣambar (s), axbori ƣajbī, nabudani ixtilof dar Qur'on va baloƣati Qur'on.[14]

Muhammadhodiji Ma'rifat (vaf.1385h.ş.) - qur'onpaƶuh ham bo raddi didgohi naxust naviştaast: agar tahaddī muxtas ba alfozi Qur'on bud, Xudovand onro ba arab munhasir mekard va ba surati mutlaq nameovard; tahaddiji Qur'on bojad ba cize boşad, ki umumijat doşta boşad va mahdud ba guruh jo zamoni xos naboşad.[15]

Nazarijai sarfa

Barxe az mutakallimon ma'noi digare baroi tahaddiji Qur'on matrah kardaand. Dar nazari onon tahaddiji Qur'on ba in ma'no ast, ki agar farde qasdi mu'oriza bo Qur'onro doşt va tasmim girift, ki matne monandi on biovarad, Xudovand ba vositai salbi angezaju iroda va jo ba vositai salbi donişi lozim baroi in kor va jo ba vositai salbi qudrat, mone' az tahaqquqi in kor şavad.[16] Ba in nazarija «sarfa» megūjand.[17]

Muxolifoni in nazarija, ba daloili muxtalife baroi naqdi in didgoh istinod kardaand; az çumla in ki in didgoh, e'çozi Qur'onro nodida megirad va barxilofi darki arbhoi zamoni nuzuli Qur'on ast, ki Qur'onro e'çoz medonistand.[18]

Muqobila bo tahaddiji Qur'on

Ba guzorişi kitobhoi tafsirī va manobei ulumi qur'onī, kasone taloş kardaand baroi muqobila bo tahaddiji Qur'oni matolibe monandi on matrah kunand. Az çumlai in afrod Musajlamai kazzob[19] va Nazr ibni Horis budaand.[20] Ibni Kasir - mufassiri qarni haştumi qamarī naviştaast, Nazr ibni Horis bo naqli dostonhoi Rustamu Isfandijor iddaoi hamovardī bo Qur'on kard.[21]

Guftaand, Abdulloh ibni Muqaffa' dar sadadi hamovardī bo Qur'on bud, ammo pas az muddate munsarif şud.[22]

Hamcunin, navisandai masehiji amrikoī bo nomi musta'ori Nasiruddin Zofir dar kitobcae bo nomi «Husn-ul-içoz fi ibtol-il-e'çoz», ba taqlid az surahoi Hamdu Kavsar, du sura navişt, ki Ojatulloh Xuī[23] va Raşid Rizo[24] - mufassironi Qur'on, onro naqd kardand. Ba guftai Raşid Rizo, navisandai in sura ba zaboni arabī ogohī nadoştaast.[25] Dar mahalloti forsī niz maqolae bo unvoni «Barrasiji intiqodiji kitobi Husn-ul-içoz fi ibtol-il-e'çoz» dar naqdi on asari nigoşta şudaast.[26]

Kitobe bo unvoni «al-Furqon-ul-haq» dar Amriko az navisandai ehtimolan jahudī jo masehī, bo nomi musta'ori «as-Safī» va «al-Mahdī» intişor joft, ki navisandaaş, muddaiji pajƣambarī nest, ammo dar sadadi taşkik dar pajƣambariji hazrati Muhammad (s) ast[27] va bo taqlid az Qur'on va omextani Qur'on bo ta'limoti jahudiju masehī, surahoe barsoxtaast.[28] Naqdhoe bar in kitob navişta şudaast; az çumla kitobi «al-Intisoru li-l-Qur'on» naviştai Soleh al-Xolidī. [Nijozmandi manba'] Dar kitobi «Posux ba şubahoti e'çozu tahaddī» ba ixtisor ba naqdi in asar pardoxta şudaast.[29]

Taknigorī

Kitobi al-E'çoz-ut-tahaddī fi-l-Qur'on-il-Karim, matolibero ki Alloma Tabotaboī dar çohoi muxtalifi al-Mizon dar borai e'çoz va tahaddiji Qur'on bajon kardaast, gird ovardaast. In kitobro Qosimi Hoşimī tadvin karda va muassisai al-A'lamī lil-matbu'ot ba cop rasondaast.

Kitobi Posux ba şubahoti e'çozu tahaddī niz ba qalami Sajid Muhammadhasan Çavohirī dar intişoroti paƶuhişgohi farhang va andeşai islomī dar soli 1397h.ş., ba cop rasidaast.

Ezoh

  1. Çam'e az navisandagon, Şarh-ul-mustalahot-il-kalomijja, 1415h.q., sah.64.
  2. Çavohirī, “Vokoviji miloki tahaddī dar Qur'on va naqdi mantiqi tanazzulī”, sah.112.
  3. Çam'e az navisandagon, Şarh-ul-mustalahot-il-kalomijja, 1415h.q., sah.64.
  4. Muaddab, E'çozi Qur'on dar nazari Ahli Bajt, 1379h.ş., sah.17.
  5. Içī, Şarhi al-Mavoqif, 135h.q., ç.8, sah.224.
  6. Çavohirī, Posux ba şubahoti e'çoz va tahaddī, 1397h.ş., sah.262.
  7. Ibni Hazm, al-Fasl fi-l-milali va-l-ahvoi va-n-nihal, 1416h.q., ç.3, sah.174.
  8. Xurramşohī, Donişnomai Qur'on va qur'onpaƶuhī, 1377h.ş., ç.1, sah.481.
  9. Surai Tur, ojati 34; surai Qasas, ojati 49; surai Isro, ojati 88.
  10. Surai Hud, ojati 13.
  11. Surai Baqara, ojati 23; surai Junus, ojati 38.
  12. Çavohirī, Posux ba şubahoti e'çoz va tahaddī, 1397h.ş., sah.266.
  13. Ma'rifat, at-Tamhid, 1388h.ş., ç.6, sah.30 - 31.
  14. Tabotaboī, al-Mizon, 1390h.q., ç.1, sah.62 - 68.
  15. Ma'rifat, at-Tamhid, 1388h.ş., ç.6, sah.34.
  16. Sajidi Murtazo, Rasoil-uş-Şarif-il-Murtazo, 1405h.q., ç.2, sah.323 - 327; Şajxi Mufid, Avoil-ul-maqolot, 1413h.q., sah.63; Ma'rifat, at-Tamhid fi ulum-il-Qur'on, 1386h.ş., ç.4, sah.137 - 140.
  17. Nig.: Sajidi Murtazo, Rasoil-uş-Şarif-il-Murtazo, 1405h.q., ç.2, sah.323 - 327.
  18. Çavohirī, Posux ba şubahoti e'çoz va tahaddī, 1397h.ş., sah.92 - 93.
  19. Ibni Kasir, Tafsir-ul-Qur'on-il-Azim, 1419h.q., ç.1, sah.112.
  20. Ibni Kasir, Tafsir-ul-Qur'on-il-Azim, 1419h.q., ç.4, sah.41.
  21. Ibni Kasir, Tafsir-ul-Qur'on-il-Azim, 1419h.q., ç.4, sah.41.
  22. Boqlonī, E'çoz-ul-Qur'on, 1421h.q., sah.27.
  23. Xuī, al-Bajon, 1430h.q., sah.59 - 102.
  24. Raşid Rizo, Tafsiri al-Manor, 1990m., ç.1, sah.66 va 188.
  25. Raşid Rizo, Tafsiri al-Manor, 1990m., ç.1, sah.188.
  26. Isfahonī va Rijohimehr, “Barrasiji intiqodiji kitobi Husn-ul-içoz fi ibtol-il-e'çoz”.
  27. Çavohirī, Posux ba şubahoti e'çoz va tahaddī, 1397h.ş., sah.394 - 396.
  28. Amin Noçī va digaron, “Tahlili intiqodiji “al-Furqon-ul-haq” dar havzai vahjonijat va çome'ijat dar mu'oriza bo Qur'on”, sah.147 - 154.
  29. Çavohirī, Posux ba şubahoti e'çoz va tahaddī, 1397h.ş., sah.397 - 401.

Sarcaşma

  • Amin Noçī, Muhammadhodī va digaron, «Tahlili intiqodiji al-Furqon-ul-haq dar havzai vahjonijat va çome'ijat dar mu'oriza bo Qur'on» dar Paƶuhişnomai tafsir va zaboni Qur'on, № 2, tobistoni 1396h.ş.
  • Boqlonī, Muhammad ibni Tajib, E'çoz-ul-Qur'on, tashehi Saloh Muhammad Uvajza, Dorul-kutubil-ilmijjai manşuroti Muhammadalī Bajzun, Bejrut, 1421h.q./2001m.
  • Ibni Kasiri Dimişqī, Ismoil ibni Umar, Tafsir-ul-Qur'on-il-Azim, tahqiqi Muhammadhusajn Şamsiddin, Bejrut, Dorul-kutubil-ilmijjai manşuroti Muhammadalī Bajzun, 1419h.q.
  • Ibni Hazm, Alī ibni Ahmad, al-Fasl fi-l-milali va-l-ahvoi va-n-nihal, Bejrut, Dorul-kutubil-ilmijja, 1416h.q.
  • Isfahonī, Muhammadalī; Rijohimehr, Boqir, “Barrasiji intiqodiji kitobi Husn-ul-içoz fi ibtol-il-e'çoz”, davrai 15, № 28, şumorai pajopaji 28, bahor va tobistoni 1399, sahifai 67 - 86.
  • Içī, Azududdin, Çurçonī, Mirasaidşarif, Şarhi al-Mavoqif, tashehi Badruddin Nu'sonī, aş-Şarif ar-Razī, Qum, 135h.q.
  • Ma'rifat, Muhammadhodī, at-Tamhid fi ulum-il-Qur'on, Qum, muassisai islomiji at-Tamhid, 1388h.ş.
  • Muaddab, Sajidrizo, E'çozi Qur'on dar nazari Ahli Bajti ismat va bist nafar az ulamoi buzurgi Islom, Qum, Ahsanul-hadis, 1379h.ş.
  • Mufid, Muhammad ibni Muhammad, Avoil-ul-maqolot fi-l-mazohibi va-l-muxtorot‏, Qum, al-Mu'tamarul-olamī liş-Şajxil-Mufid, 1413h.q.
  • Raşid Rizo, Muhammadraşid ibni Alī, Tafsir-ul-Qur'on-il-Karim (Tafsiri al-Manor), alhaj'atul-misrijatul-ommati lil-kitob, 1990m.
  • Sajidi Murtazo, Rasoil-uş-Şarif-il-Murtazo, tahqiqi Sajid Mahdiji Raçoī, Qum, Dorul-Qur'onil-Karim, 1405h.q.
  • Tabarsī, Ahmad ibni Alī, al-Ehtiçoç ala ahl-il-laçoç, tashehi Muhammadboqiri Xirson, Maşhad, naşri Murtazo, 1403h.q.
  • Tabotaboī, Sajid Muhammadhusajn, al-Mizon fi tafsir-il-Qur'on, Bejrut, muassisatul-A'lamī lil-matbu'ot, copi duvum, 1390h.q.
  • Xuī, Sajid Abulqosim, al-Bajon fi tafsir-il-Qur'on, muassisai ehjou osoril-imomil-Xuī, Qum, 1430h.q.
  • Xurramşohī, Bahouddin, Donişnomai Qur'on va qur'onpaƶuhī, Tehron, naşri Nohid - dūston, 1377h.ş.
  • Çavohirī, Sajid Muhammadhasan, “Vokoviji miloki tahaddī dar Qur'on va naqdi mantiqi tanazzulī”, Paƶuhişhoi qur'onī, № 2, 1395h.ş.
  • Çavohirī, Sajid Muhammadhasan, Posux ba şubahoti e'çoz va tahaddī, Paƶuhişgohi farhang va andeşai islomī, 1397h.ş.
  • Çam'e az navisandagon, Şarh-ul-mustalahot-il-kalomijja, ba kūşişi maçma'ul-buhusil-islomija, Maşhad, Ostonai Razavija, 1415h.q.