Үндана:Дорулқуръон
Дорулқуръон (форсӣ: دارالقرآن) маркази омӯзишиест, барои фаъолиятҳои қуръонӣ монанди равонхонӣ, ҳифз, таҷвид ва тафсири Қуръон. Дар дорулқуръонҳо, мусобиқоти қуръонӣ, нашр ва тарҷумаи Қуръон ва тарвиҷи фарҳанги қуръонӣ низ анҷом мешавад.
Таърихи истилоҳи дорулқуръон ба қарни ҳаштуми қамарӣ бармегардад. Нахустин дорулқуръон дар Эрон, дар соли 1973, ба дастури Оятуллоҳ Гулпойгонӣ таъсис шуд. Пеш аз таъсиси марказҳои дорулқуръон, фаъолиятҳои қуръонӣ дар масҷидҳо ва мактабхонаҳо анҷом мегирифт.
Дорулқуръонҳо дар кишварҳои исломии мухталифе монанди Эрон, Ироқ ва Лубнон фаъолият доранд. Дар дигар кишварҳо, аз ҷумла Англия ва Амрико низ дорулқуръон вуҷуд дорад.
Ҷойгоҳ ва нақш
Дорулқуръон ниҳоди иҷтимоист, барои омӯзиши Қуръон[1] ва дигар фаъолиятҳои қуръонӣ ҳамчун рӯхонӣ, равонхонӣ, таҷвид, ҳифз, қироат ва тафсири Қуръон.[2] Ҳамчунин баргузории маҳфил ва мусобиқоти қуръонӣ,[3] нашр ва тарҷумаи Қуръон,[4] интишори маҷаллаҳои қуръонӣ,[5] тарбияти муаллими Қуръон[6] ва тарвиҷи фарҳанги қуръонӣ дар ҷомеа[7] аз дигар фаъолиятҳои дорулқуръонҳост. Гуфта шуда ба ҳиммати дорулқуръонҳо баъзе деҳоти Эрон, табдил ба деҳаи қуръонӣ шудаанд.[8]
Дар кишварҳои мухталифе ҳамчун Эрон, Ироқ, Лубнон,[9] Малайзия,[10] Индонезия, Испания, Англия ва Амрико фаъолият доранд. Бар асоси гузориши Созмони Дорулқуръонилкарим, дар соли 2024, дар Эрон, ҳудуди 3200 муассисаи қуръонӣ бо унвонҳое ҳамчун дорулқуръон, маҳди Қуръон, хонаи Қуръон, Ҷомеъат-ул-Қуръон, Мактаб-ул-Қуръон ва Доруттаҳфиз (маркази ҳифзи Қуръон) вуҷуд доштааст.[11]
Таърихи шаклгирии дорулқуръонҳо
Вожаи дорулқуръон, дар китобҳои қарни ҳаштуми қамарӣ, дар маънои маконе барои омӯзиши Қуръон зикр шудааст.[12] Ибни Касири Димишқӣ (ваф.774ҳ.қ) таърихнигори аҳли суннат аз мадрасаҳое бо унвони «Дорулқуръон ва-л-ҳадис» ёд кардааст.[13]
Бо тағйири сабки омӯзиш, муассисаҳои қуръонӣ бо унвонҳои мухталифе ҳамчун дорулқуръон ва доруттаҳфиз таъсис шуданд.[14] Аввалин маркази қуръонӣ дар Эрон бо номи «Дорулқуръонилкарим» дар соли 1973 таъсис шуд.[15]
Омӯзиши Қуръон дар масҷидҳо ва мактабхонаҳо
Аввалин маркази омӯзиши Қуръон дар Ислом масҷид будааст.[16] Баъзе аз нависандагон эҳтимол додаанд, ки қисмате аз Масҷид-ун-набӣ ки асҳоби суффа дар он сукунат доштанд, макони омӯзиши Қуръон будааст; ба ҳамин далел, аз ин макон бо унвони нахустин дорулқуръон дар таърихи Ислом ёд кардаанд.[17] Дар қарнҳои шашум то нуҳуми қамарӣ, дар баъзе аз сарзаминҳои исломӣ монанди Миср ва Шомот, маконҳои мушаххасе барои таълими Қуръон дар мадрасаҳо эҷод шуд.[18]
Дар қарни даҳуми қамарӣ, усмониён аз марказҳои омӯзиши Қуръон, бо унвони «Дорулқурро» ёд мекарданд.[19] Пас аз он, то аввали қарни понздаҳуми қамарӣ илова бар масҷидҳо, дар мактабхона ҳам, омӯзиши Қуръон ба кӯдакон ва наврасон анҷом мешуд.[20]
Таъсиси дорулқуръон дар кишварҳои ғайриисломӣ
- Дорулқуръони Аврупо (DarulQuran): ин марказ фаъолияти худро аз соли 2012, бо меҳварияти омӯзиши Қуръон ба забони англисӣ дар кишвари Англия оғоз кардааст.[21]
- Дорулқуръон ва мутолиоти исломии Вирҷиния: ин марказ дар заминаи омӯзиши Қуръон, тарбияти мубаллиғон ва омӯзиши забони арабӣ дар Амрико фаъолият дорад.[22]
Эзоҳ
- ↑ «مقاله دارالقرآن», Маркази Доират-ул-маорифи бузурги исломӣ.
- ↑ «آیین‌نامه‌های آموزشی», Сайти Дор-ул-Қуръон-ил-карим.
- ↑ «محفل», Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим; «مسابقات», Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим.
- ↑ «اولین مؤسسه قرآنی به دست کدام مرجع تقلید ساخته شد؟» Хабаргузории Ҳавза.
- ↑ «المجلات القرآنیه», Дорулқуръон ал-карим фӣ-л-атба ал-ҳусайния ал-муқаддаса.
- ↑ «تاریخچه سازمان», Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим.
- ↑ «معرفی مراکز دار القرآن آموزش و پرورش», Пойгоҳи иттилорасонии Ҳавза.
- ↑ «روستای سار کاشان، اولین دهکده قرآن ایران», Хабаргузории Садо ва симо; «قرآن آباد ایران، روستایی نمونه در کشور», Пойгоҳи иттилорасонии Байт-ул-аҳзон.
- ↑ «مقرأة دارالقرآن الکریم الإلکترونية _ لبنان», Сайти Дорулқуръони Лубнон.
- ↑ «جاکیم سازمانی با هدف همسو کردن سیاست‌های مالزی با آموزه‌های اسلامی», Хабаргузории байналмилалии Қуръон - ИКНА.
- ↑ «تعداد مؤسسات قرآنی فعال دارای مجوز در کشور حداکثر ۳۲۰۰ مورد است», Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим.
- ↑ Шаҳиди Аввал, ад-Дурус-уш-шаръия, ҷ.3, саҳ.69..
- ↑ Ибни Касир, ал-Бидоя ва-н-ниҳоя, ҷ.14, саҳ.211 ва 262..
- ↑ «نگاهی به برنامه‌های حفظ قرآن در مصر، مهد تلاوت», Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим.
- ↑ «اولین مؤسسه قرآنی به دست کدام مرجع تقلید ساخته شد؟» Хабаргузории Ҳавза.
- ↑ Ниг.: Субкӣ, Фатово, ҷ.2, саҳ.108 - 109; Муҳиббӣ, Хулосат-ул-осор, ҷ.1, саҳ.149..
- ↑ «مقاله دارالقرآن», Маркази Доират-ул-маорифи бузурги исломӣ.
- ↑ Ниг.: Ибни Касир, ал-Бидоя ва-н-ниҳоя, ҷ.14, саҳ.269; Сафадӣ, ал-Вофӣ би-л-вафаёт, ҷ.10, саҳ.262..
- ↑ Ибни Имод, Шазарот-уз-заҳаб, ҷ.8, саҳ.308..
- ↑ «نگاهی به برنامه‌های حفظ قرآن در مصر، مهد تلاوت», Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим.
- ↑ «دارالقرآن اروپا پیشگام در آموزش معارف قرآنی», Хабаргузории байналмилалии Қуръон - ИКНА.
- ↑ «مراسم افطار و سخنرانی در شب‌های ماه رمضان در دارالقرآن ویرجینیای آمریکا», Хабаргузории Тасним.
- ↑ «المدرسة الإسلامیة الوحیدة لتحفیظ القرآن فی إسبانیا», Ваколат-ул-анбо ал-қуръония ад-дувалия.
Сарчашма
- Ибни Касир, Исмоил ибни Умар, ал-Бидоя ва-н-ниҳоя, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, 1408ҳ.қ.
- Муҳиббӣ Димишқӣ, Муҳаммад Амин, Хулосат-ул-осор, Миср, 1284ҳ.қ.
- Сафадӣ, Халил, ал-Вофӣ би-л-вафаёт, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, 1420ҳ.қ,
- Субкӣ, Алӣ, Фатово, Бейрут, Дор-ул-маърифа, бетаърих.
- Шаҳиди Аввал, Муҳаммад ибни Маккӣ, ад-Дурус-уш-шаръия, Қум, Дафтари интишороти исломӣ вобаста ба Ҷомеаи мударрисини Ҳавзаи илмияи Қум, 1417ҳ.қ,
- «قرآن آباد ایران، روستایی نمونه در کشور» (Қуръонободи Эрон, деҳаи намуна дар кишвар), Пойгоҳи иттилорасонии Байт-ул-аҳзон, санаи дарҷи матлаб: 5 декабри 2015, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «مقرأة دارالقرآن الکریم الإلکترونية _ لبنان» (Маркази Дорулқуръон ал-карим-ил-Электронӣ - Лубнон), Сайти Дорулқуръони Лубнон, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «معرفی مراکز دار القرآن آموزش و پرورش» (Муаррифии марказҳои Дорулқуръони таълим ва тарбият), Пойгоҳи иттилорасонии Ҳавза, санаи дарҷи матлаб: 30 октябри 2011, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «المدرسة الإسلامیة الوحیدة لتحفیظ القرآن فی إسبانیا» (Мактаби исломии ягона барои ҳифзи Қуръон дар Испания), Ваколат-ул-анбо ал-қуръония ад-дувалия, санаи дарҷи матлаб: 14 октябри 2018, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «جاکیم سازمانی با هدف همسو کردن سیاست‌های مالزی با آموزه‌های اسلامی» (Ҷоким созмоне бо ҳадафи ҳамсӯ кардани сиёсатҳои Малайзия бо омӯзаҳои исломӣ), Хабаргузории байналмилалии Қуръон - ИКНА, санаи дарҷи матлаб: 1 ноябри 2022, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «دارالقرآن اروپا پیشگام در آموزش معارف قرآنی» (Дорулқуръони Аврупо пешгом дар омӯзиши маорифи қуръонӣ), Хабаргузории байналмилалии Қуръон - ИКНА, санаи дарҷи матлаб: 2 майи 2023, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «محفل» (Маҳфил), Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «مسابقات» (Мусобиқот), Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «تعداد مؤسسات قرآنی فعال دارای مجوز در کشور حداکثر ۳۲۰۰ مورد است» (Теъдоди муассисаҳои қуръонии фаъоли дорои иҷозат дар кишвар ҳадди аксар 3200 маврид аст), Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим, санаи дарҷи матлаб: 29 июни 2021, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «نگاهی به برنامه‌های حفظ قرآن در مصر، مهد تلاوت» (Нигоҳе ба барномаҳои ҳифзи Қуръон дар Миср, маҳди тиловат), Пойгоҳи иттилорасонии Созмони Дорулқуръон ал-карим, санаи дарҷи матлаб: 24 сентябри 2022, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «مقاله دارالقرآن» (Мақолаи Дорулқуръон), Маркази Доират-ул-маорифи бузурги исломӣ, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «المجلات القرآنیه» (Маҷаллаҳои қуръонӣ), Дорулқуръон ал-карим фи-л-атба ал-ҳусайния ал-муқаддаса, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «اولین مؤسسه قرآنی به دست کدام مرجع تقلید ساخته شد؟» (Аввалин муассисаи қуръонӣ ба дасти кадом марҷаи тақлид сохта шуд?), Хабаргузории Ҳавза, санаи дарҷи матлаб: 17 декабри 2022, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «روستای سار کاشان، اولین دهکده قرآن ایران» (Деҳаи Сори Кошон, аввалин деҳкадаи Қуръони Эрон), Хабаргузории Садо ва симо, санаи дарҷи матлаб: 29 марти 2023, санаи боздид: 7 ноябри 2026.
- «مراسم افطار و سخنرانی در شب‌های ماه رمضان در دارالقرآن ویرجینیای آمریکا» (Маросими ифтор ва суханронӣ дар шабҳои моҳи рамазон дар Дорулқуръони Вирҷинияи Амрико), Хабаргузории Тасним, санаи дарҷи матлаб: 19 июни 2016, санаи боздид: 7 ноябри 2026.