Биаййи занбин қутилат
 | |
| Маълумот дар бораи оят | |
|---|---|
| Воқеъ дар сураи | Таквир |
| Шумораи оят | 9 |
| Ҷузъ | 30 |
| Дар бораи | Духтарони зиндабагӯршуда |
| Оёти муртабит | Ояти 31 сураи Исро |
Биаййи занбин қутилат (арабӣ: بِأَیِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ) ба маънои «Ба кадом гуноҳ кушта шуд?» ояти 9 дар сураи Таквир аст, дар бораи духтарони зиндабагӯршуда нозил шуда ва дар зоҳир, пурсише аз кӯдаки кушташуда дар рӯзи қиёматро баён мекунад.
Муфассирон мақсуди аслии оятро сарзаниш ва маҳкум кардани қотилон ва нишон додани шиддати хашми Илоҳӣ нисбат ба онон донистаанд. Дар тафсирҳо ва ривоёт, доманаи маъноии ин таъбир густариш ёфта ва ба ҳар инсони бегуноҳ ё ҳаққе, ки ба ноҳақ поймол шавад, маъно шудааст. Аз ҳамин рӯ, ибораи «Биаййи занбин қутилат» дар адабиёти оинии муқовимат, барои ишора ба мазлумон ва қурбониёни зулм ба кор рафтааст. Баъзе ривоёт низ оятро бар Имом Ҳусайн (а) ва шаҳидони роҳи муҳаббати Аҳли Байт (а) татбиқ кардаанд.
Духтари зиндабагӯршуда
«Биаййи занбин қутилат; (Ба кадом гуноҳ кушта шуд?)» ояти 9 сураи Таквир аст.[1] Ин таъбир, пурсише дар рӯзи қиёмат[2] аз духтари хурдсолест, ки кушта шудааст.[3] Дар ояти пешин аз ин духтар бо таъбири «Мавъуда» ёд шудааст.[4] «Мавъуда» ба духтаре гуфта мешавад, ки зинда ба гӯр шуда бошад.[5] Муфассирон эътиқод доранд, ҳарчанд зоҳири оят, пурсиш аз духтари зиндабагӯршуда аст, мақсуди аслӣ, сарзаниш ва маҳкум кардани қотил аст; яъне: чаро духтари бегуноҳро дар ҳоле ки зинда буд, куштӣ?[6] Дар тафсирҳо, ин таъбир нишонаи шиддати хашми Худо нисбат ба қотил дониста шуда,[7] ки навъе таҳдид[8] ва тавбех[9] низ ба ҳамроҳ дорад. Дар Қуръон, оёти дигаре мисли ояти 31 сураи Исро[10] ва 151 сураи Анъом[11] низ ба зинда ба гӯр кардани духтарон ишора доранд.
| “ | Ба кадомин гуноҳ кушта шудааст [Таквир: 9] |
” |
Савол аз ҳамаи мазлумон
Қуръон таъбири «Биаййи занбин қутилат»-ро барои «Мавъуда» ба кор бурда, ки ба «духтари зиндабагӯршуда» ишора дорад.[12] Бо ин ҳол, доманаи маъноии оят густариш ёфта[13] ва ин таъбир барои ҳар касе, ки ба ноҳақ кушта шавад ё ҳар ҳаққе, ки золимона аз байн биравад, низ ба кор меравад.[14] Ин густариши маъноӣ аз баъзе ривоёт низ ба даст меояд.[15] Дар китоби Биҳор-ул-анвор дувоздаҳ ривоят дар таъвили ояти 9 сураи Таквир ва ҳамли он бар маънои ғайризоҳирӣ нақл шудааст.[16]
Аз таъбири «Биаййи занбин қутилат»[17] ё таъбироти монанди он[18] барои ишора ба кӯдакон[19] ва афроди бегуноҳе, ки кушта шудаанд,[20] истифода шудааст. Ин таъбир дар маддоҳиҳо[21] ва низ дар адабиёти марбут ба муқовимат дар баробари душманон ба кор рафтааст.[22] Бино бар баъзе ривоёт, оят дар бораи Имом Ҳусайн (а) нозил шудааст.[23] Ҳамчунин гуфта шудааст, ки ба далели мазлумият ва баноҳақ кушта шудани Имом Ҳусайн (а), таъбири «Биаййи занбин қутилат» бар ӯ низ мутобиқ аст.[24]
Савол аз дӯстии Аҳли Байт
Баъзе ривоёт, ояти «Биаййи занбин қутилат»-ро дар бораи наздикони Пайғамбари Ислом[25] ва марбут ба Аҳли Байт (а) донистаанд.[26] Ин ривоёт ду навъи иртибот миёни ин оят ва Аҳли Байт баён мекунанд. Бар асоси ривояте, ки аз Имом Боқир (а) нақл шуда, муҳаббат ва дӯстии Аҳли Байт бар дигарон воҷиб аст ва ҳар шахсе, ки ин муҳаббатро канор бигузорад, бар асоси ин оят мавриди суол қарор мегирад.[27] Дастаи дигаре аз ривоёт, ояти 9 сураи Таквирро дар бораи афроде донистаанд, ки дар роҳи муҳаббати Аҳли Байт ба шаҳодат расидаанд.[28]
Эзоҳ
- ↑ Сураи Таквир, ояти 9.
- ↑ Қумӣ, Тафсир ал-Қумӣ, 1404ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.407.
- ↑ Муғния, ат-Тафсир-ул-кошиф, 1424ҳ.қ., ҷ.7, саҳ.524.
- ↑ Сураи Таквир, ояти 8.
- ↑ Шайхи Тӯсӣ, ат-Тибён, Бейрут, ҷ.10, саҳ.282; Табронӣ, ат-Тафсир-ул-кабир, 2008м, ҷ.6, саҳ.448.
- ↑ Ибни Сулаймони Балхӣ, Тафсири Муқотил ибни Сулаймон, 1423ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.602.
- ↑ Наҳовандӣ, Нафаҳот-ур-раҳмон, 1386ҳ.ш., ҷ.6, саҳ.434.
- ↑ Абулфутуҳи Розӣ, Равз-ул-ҷинон ва равҳ-ул-ҷанон, 1408ҳ.қ., ҷ.20, саҳ.162.
- ↑ Ибни Абисаълаба, Тафсири Ибни Абизаманайн, 2003м, саҳ.492.
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.12, саҳ.100.
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1371ҳ.ш., ҷ.6, саҳ.33-34.
- ↑ Толиқонӣ, Партаве аз Қуръон, 1362ҳ.ш., ҷ.3, саҳ.177.
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1374ҳ.ш., ҷ.26, саҳ.176.
- ↑ Толиқонӣ, Партаве аз Қуръон, 1362ҳ.қ., ҷ.3, саҳ.177.
- ↑ Макорими Шерозӣ, Тафсири намуна, 1374ҳ.ш., ҷ.26, саҳ.176.
- ↑ Маҷлисӣ, Биҳор-ул-анвор, 1403ҳ.қ., ҷ.23, саҳ.254-157
- ↑ Шод, «Биаййи занбин қутилат?!».
- ↑ Абусинна, «Ва иза-л-муслимуна суилу биаййи занбин қутилу», саҳ.24.
- ↑ Абулъаббос, «Биаййи занбин қутилат!», ал-Аҳром-ул-масоӣ.
- ↑ Барои намуна ниг: Гудразӣ, «Ва биаййи занбин қутилат? Ва ба кадомин гуноҳ кушта шуданд?», саҳ.72; «Ба муносибати сеюмин солгарди шаҳодати Оятуллоҳ Қозии Таботабоӣ биаййи занбин қутилат».
- ↑ «Биаййи занбин қутилат», Ново.
- ↑ Барои намуна ниг: ал-Имом, «Биаййи занбин қутилат», саҳ.34-35.
- ↑ Ибни Қулавайҳ, Комил-уз-зиёрот, 1356ҳ.ш., саҳ.63; Астарободӣ, Таъвил-ул-оёт-из-зоҳира, 1409ҳ.қ., саҳ.742.
- ↑ Шод, «Биаййи занбин қутилат?!».
- ↑ Кӯфӣ, Тафсири Форот-ул-Кӯфӣ, 1410ҳ.қ., саҳ.542.
- ↑ Хасибӣ, ал-Ҳидоят-ул-кубро, 1419ҳ.қ., саҳ.418.
- ↑ Ибни Шаҳрошӯби Мозандаронӣ, Маноқиби Оли Абитолиб, 1379ҳ.қ., ҷ.4, саҳ.84; Кулайнӣ, ал-Кофӣ, 1407ҳ.қ., ҷ.1, саҳ.295.
- ↑ Ҳилолӣ, Китоби Сулайм ибни Қайс, 1405ҳ.қ., ҷ.2, саҳ.949.
Сарчашма
- «بِأَیِّ ذَنبٍ قُتِلَت» («Биаййи занбин қутилат»), Наво, санаи боздид: 12 майи 2026.
- «Ба муносибати сеюмин солгарди шаҳодати Оятуллоҳ Қозии Таботабоӣ биаййи занбин қутилат», маҷаллаи Ҷиҳод, №41, 12 обони 1361ҳ.ш.
- Абулфутуҳи Розӣ, Ҳусайн ибни Алӣ, Равз-ул-ҷинон ва равҳ-ул-ҷанон фи тафсир-ил-Қуръон, таҳқиқ: Муҳаммад Ҷаъфари Ёҳаққӣ, Муҳаммад Маҳдии Носеҳ, Машҳад, Бунёди пажӯҳишҳои исломии Остони қудси разавӣ, 1408ҳ.қ.
- Абулъаббос, Муҳаммад, بأی ذنب قتلت! («Биаййи занбин қутилат!»), ал-Аҳром-ул-масоӣ, санаи дарҷи матлаб: 12 декабри 2025, санаи боздид: 12 майи 2026.
- Абусинна, Камол, «Ва иза-л-муслимуна суилу биаййи занбин қутилу», маҷаллаи Ал-Басоир, №743, рабиуссонӣ 1436ҳ.қ.
- ал-Имом, Фаҳмӣ, «Биаййи занбин қутилат», маҷаллаи Ал-Ваъй-ул-исломӣ, соли 30, №3137, муҳаррами 1413ҳ.қ.
- Астарободӣ, Алӣ, Таъвил-ул-оёт-из-зоҳира фи фазоил-ул-итрат-ит-тоҳира, муҳаққиқ ва мусаҳҳеҳ: Ҳусайн Устодвалӣ, Қум, Муассисат-ун-нашр-ил-исломӣ, чопи аввал, 1409ҳ.қ.
- Гударзӣ, Тоҳира, «Ва биаййи занбин қутилат? Ва ба кадомин гуноҳ кушта шуданд?», Маҷаллаи Ҳикмати синавӣ, №17, дай ва баҳмани 1380ҳ.ш.
- Ибни Абисаълаба (Ибни Абизаманайн), Яҳё ибни Салом, Тафсири Ибни Абизаманайн, муҳаққиқ: Муҳаммадҳасан Исмоил Шофеӣ, Аҳмад Фариди Мазидӣ, Бейрут, Дор-ул-кутуб-ил-илмия, 2003м.
- Ибни Қулавайҳ, Ҷаъфар ибни Муҳаммад, Комил-уз-зиёрот, муҳаққиқ ва мусаҳҳеҳ: Абдулҳусайн Аминӣ, Дор-ул-муртазавия, Наҷаф, чопи аввал, 1356ҳ.ш.
- Ибни Сулаймони Балхӣ, Муқотил, Тафсири Муқотил ибни Сулаймон, таҳқиқ: Абдуллоҳ Маҳмуди Шаҳота, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос, чопи аввал, 1423ҳ.қ.
- Ибни Шаҳрошӯби Мозандаронӣ, Муҳаммад ибни Алӣ, Маноқиби Оли Абитолиб (а), Қум, Интишороти Аллома, чопи аввал, 1379ҳ.қ.
- Кулайнӣ, Муҳаммад ибни Яъқуб, ал-Кофӣ, муҳаққиқ ва мусаҳҳеҳ: Алиакбари Ғаффорӣ, Муҳаммад Охундӣ, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, чопи чаҳорум, 1407ҳ.қ.
- Кӯфӣ, Форот ибни Иброҳим, Тафсири Форот-ул-Кӯфӣ, мусаҳҳеҳ: Муҳаммад Козим, Теҳрон, Вазорати фарҳанг ва иршоди исломӣ, 1410ҳ.қ.
- Қумӣ, Алӣ ибни Иброҳим, Тафсир ал-Қумӣ, муҳаққиқ ва мусаҳҳеҳ: Сайид Тайиби Мусавии Ҷазоирӣ, Қум, Дор-ул-китоб, чопи севум, 1404ҳ.қ.
- Макорими Шерозӣ, Носир, Тафсири намуна, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, чопи аввал, 1374ҳ.ш.
- Маҷлисӣ, Муҳаммадбоқир, Биҳор-ул-анвор, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, чопи дувум, 1403ҳ.қ.
- Муғния, Муҳаммадҷавод, Тафсир-ул-кошиф, Теҳрон, Дор-ул-кутуб-ил-исломия, чопи аввал, 1424ҳ.қ.
- Наҳовандӣ, Муҳаммад, Нафаҳот-ур-раҳмон фи тафсир-ил-Қуръон, Қум, Муассисат-ул-беъса, 1386ҳ.ш.
- Табаронӣ, Сулаймон ибни Аҳмад, ат-Тафсир-ул-кабир, Урдун, Дор-ул-китоб-ис-сақофӣ, 2008.
- Толиқонӣ, Сайид Маҳмуд, Партаве аз Қуръон, Теҳрон, Ширкати саҳомии интишор, чопи чаҳорум, 1362ҳ.ш.
- Хасибӣ, Ҳусайн ибни Ҳамдон, ал-Ҳидоят-ул-кубро, Бейрут, ал-Балоғ, 1419ҳ.қ.
- Ҳилолӣ, Сулайм ибни Қайс, Китоби Сулайм ибни Қайси Ҳилолӣ, муҳаққиқ ва мусаҳҳеҳ: Муҳаммади Ансории Занҷонии Хӯӣ, Қум, Нашри Ал-Ҳодӣ, чопи аввал, 1405ҳ.қ.
- Шайхи Тӯсӣ, Муҳаммад ибни Ҳасан, ат-Тибён фи тафсир-ил-Қуръон, бо муқаддимаи Шайх Оқабузурги Теҳронӣ, таҳқиқ: Аҳмади Қасири Омилӣ, Бейрут, Дор эҳё-ит-турос-ил-арабӣ, бетаърих.
- Шод, Ҳомид, «بِأَیِّ ذَنبٍ قُتِلَت؟!» («Биаййи занбин қутилат?!»), сомонаи Тибён, санаи дарҷи матлаб: 23 октябри 2016, санаи боздид: 12 майи 2026.