Sa's'a'a ibni Savhon

Az wikishia

Sa'sa'a ibni Savhon az joroni Imom Alī (a) bud, ki dar çanghoi Çamal, Siffajn va Nahravon iştirok kard. Sa'sa'a dar suxanvarī mahorat doşt va az in mahorat dar difo' az Imom Alī (a) va intiqod ba Muovija istifoda mekard. Imom Alī (a) Sa'sa'aro az ashobi buzurgi xud muarrifī kardaast. Imom Sodiq (a) ham ūro az ma'dud afrode donistaast, ki Imom Alī (a)-ro on guna ki şoistaast, şinoxt. Masçidi Sa'sa'a dar Kūfa ba ū mansub ast.

Nasab

Sa'sa'a bin Savhon az qabilai Abdulqajs bud. Ū dar nazdikiji Qatif ba dunjo omad va pas az muddate dar Kūfa sokin şud. Ba hamin xotir ūro «Kūfī» niz xondaand. Kunijai Sa'sa'a «Abotalha» budaast. Barodaroni ū Zajd va Sajhon az şiajoni Imom Alī (a) budand.

Dar zamoni xulafo

Sa'sa'a dar zamoni Pajƣambari Islom, hazrati Muhammadi Mustafo (s) musulmon şud, vale on hazratro nadid. Dar zamoni Umar ibni Xatob, xalifai duvum, Abumusoi Aş'arī molero nazdi xalifa firistod. Xalifa onro taqsim kard va miqdore boqī mond. Ū nazari musulmononro dar mavridi baqijai on mol pursid. Sa'sa'a guft: «Dar masoile bo mardum maşvarat kun, ki Xudovand dar Qur'on roçe' ba on cize nagufta boşad. Ammo onci Xudovand dar mavridi on hukme dodaast, ba hamon amal kun!».

Sa'sa'a az muxolifoni xalifai sejum dar Kūfa bud. Xalifa, ūro bo te'dode, az çumla barodaraş Zajd ibni Savhon va Moliki Aştar ba Şom tab'id kard. Manobei ta'rixī guftugūi intiqodie az ū bo Usmon guzoriş kardaand.

Sahobiji Imom Alī (a)

Imom Sodiq (a): «Kase bo Imom Alī (a) nabud, ki eşonro on guna ki şoistaaş ast, bişinosad, magar Sa'sa'a va ashobaş». Ba guftai Şajx Mufid, Sa'sa'a az ashobi buzurgi Imom Alī (a) budaast. Ibni Qutajbai Dinurī, donişmandi qarni sejumi qamarī niz nomi Sa'sa'aro dar gurūhi afrodi maşhuri şia ovarda ast. Ba guzorişi Mas'udī dar kitobi «Muruç al-zahab», Imom Alī (a) Sa'sa'aro az buzurgoni arab va ruasoi ashobi xud muarrifī kardaast. Bar asosi rivojate az Kulajnī, Imom Alī (a) ūro bar vasijati xud şohid girift.

Sa'sa'a dar taşji'i çinozai Imom Alī (a) şirkat doşt va pas az dafni ū bar sari qabraş omad va dar hole ki xok bar saraş merextu girja mekard, suxanonero ba zabon ovard, ki dar onho zimni bajoni fazoili Imom Alī (a), az Xudo mexost ūro az dūstoni Imom Alī (a) qaror dihad va ba ū kumak kunad rohi ūro idoma dihad.

Sa'sa'a, Imom Alī (a)-ro zinatdihandai xilofat medonist va mu'taqid bud ū ba xilofat arziş va maqom dod va nijozi xilofat ba Imom Alī (a) beş az nijozi ū ba xilofat ast.

Huzur dar çangi Çamal, Siffajn va Nahravon

Sa'sa'a dar çanghoi zamoni hukumati Imom Alī (a), şirkat kard. Dar çangi Çamal barodaraşi Sajhon, parcamdori qabilai Abdulqajs bud. Pas az şahodati Sajhon, barodari digaraş Zajd parcamdor şud va pas az şahodati Zajd, Sa'sa'a xud parcamro ba dast girift.

Dar çangi Siffajn, Sa'sa'a farmondehi qabilai Abdulqajsi Kūfa bud. Peş az oƣozi çang, sipohi Muovija bar ob musallat şuda bud va içozati dastrasiji sipohi Imom Alī (a) ba obro namedod. Imom Alī (a) Sa'sa'aro baroi muzokira nazdi Muovija firistod.

Peş az oƣozi çangi Nahravon ham Imom Alī (a) Sa'sa'aro baroi muzokira va nasihati xavoriç ba mijoni onon firistod. Ū dar in guftugū ba pajravī az Imom Alī (a) ta'kid kard. Matni guftugūi Sa'sa'a bo xavoriç, dar kitobi «al-Ixtisos» naviştai Şajx Mufid omadaast.

Şafoati Munzir ibni Çorud

Masçidi Sa'sa'a dar Kūfa

Ba guzorişi kitobi «Bihorul-anvor», Munzir ibni Çorud, ki az sūi Imom Alī (a) ba rajosati mintaqae firistoda şuda bud, molero az bajtulmol bardoşt. Imom Alī ūro zindonī kard, ammo bo vositagariji Sa'sa'a, Munzirro ozod kard. Bar asosi guzorişi kitoi «al-Ƣorot», Sa'sa'a ba Imom Alī guft: xohari Munzir ibni Çorud har rūz baroi barodaraş girja mekunad. Ūro ozod kun va man oncī bardoştaro zamonat mekunam. Imom Alī (a) posux dod: nijoze ba zamonat nest. Ū qasam bixūrad, ki molero barnadoştaast, ozodaş mekunam.

Muxolifat bo Muovija

Ba guftai Kaşşī dar kitobi «Ma'rifatul-riçol», dar sulhi Imom Hasan (a) bo Muovija, Sa'sa'a az kasone bud, ki Imom Hasan (a) baroi ū amon girift. Pas az sulhi Imom Hasan (a), Muovija dar Kūfa Sa'sa'aro did va ba ū guft: ba Xudo savgand, dūst nadoştam tu dar amoni man boşī!.

Sa'sa'a dar posuxi ū guft, ba Xudo savgand, man niz dūst nadoştam turo bo in nom sado kunam! Sipas ba Muovija bo unvoni xalifa salom kard. Muovija guft agar (dar xalifa donistani man) sodiq hastī, bar minbar birav va Alī (a)-ro la'n kun!

Sa'sa'a bar minbar raft va pas az hamdu sanoi ilohī dar suxanone dupahlū guft: ej mardum, man az nazdi farde (Muovija) meojam, ki ba man farmon doda, Alī (a)-ro la'n kunam. Pas ū (xudaş)-ro la'n kuned va manzuraş la'n bar Muovija bud.

(وأنَّه أمرني أن ألعن علياً, فالعنوه)

Ibni A'sami Kūfī guzoriş kardaast, ki zamone, Muovija ba buzurgoni Kūfa guft: nazaraton cist, ki şumoro bo vuçudi nodonihojaton baxşidam, dar hole ki mustahaqqi muçozot buded? Xudovand rahmat kunad Abūsufijonro, ki insoni sabure bud va agar hamai mardum az avlodi ū budand, hama sabur megaştand. Sa'sa'a guft: ba Xudo savgand, ej Muovija, ki in afrod, farzandoni mardumone behtar az Abūsufijon hastand va afrodi safihu çohil az nasli Abūsufijon beştar az saburoni onho hastand!.

Mahorat dar suxanvarī

Sa'sa'a dar suxanvarī mahorat doşt. Manobei torixī va hadisī, ūro şaxsi fasehu baliƣ muarrifī kardaand. Imom Alī (a) Sa'sa'aro «al-xatibuş-şahşah» (suxanroni zabardast) tavsif kardaast. Muovija va Muƣajra ibni Şu'ba ham az fasohatu baloƣati ū suxan guftaand. Muovija ūro doroi zaboni tundu tez donist.

Ba guftai Kaşşī, ū az mahorati suxanvariaş baroi muarrifī va difo' az hazrati Alī (a) istifoda mekard.

Vafot

Masçid va qabri mansub ba Sa'sa'a dar Bahrajn

Vafoti Sa'sa'aro dar zamoni xilofati Muovija va dar Kūfa donistaand. Albatta dar barxe manobe' omadaast, ki Muƣajra ba farmoni Muovija, Sa'sa'aro ba çazirae dar Bahrajn tab'id kard va ū dar hududi soli 70 qamarī dar onço darguzaşt. Dar şahri Askar dar Bahrajn, qabre ba Sa'sa'a mansub ast, ki onçoro masçidi Sa'sa'atibni Savhon menomand. Hamcunin dar nazdikiji masçidi Sahla dar Kūfa, masçide ba nomi Masçidi Sa'sa'a ba ū mansub ast.

Taknigorī

Kitobi «Zajd va Sa'sa'a, pisaroni Savhon» naviştai Komroni Muhammadhusajnī, ki dar soli 1395 ş. va dar 136 sahifa az sūi naşri Maş'ar cop va muntaşir şuda, ba zindagī va amalkardi Sa'sa'a ibni Savhon va barodaraş Zajd ibni Savhon pardoxtaast.